Λυρικό Θέατρο

Σε πανελλήνια πρώτη και σε συμπαραγωγή με την Όπερα της Νίκαιας, η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσίασε στις 6 Μαρτίου τη Ρούσαλκα του Αντονίν Ντβόρζακ. Η Γαλλίδα σκηνοθέτις Μαριόν Βάσσερμαν επεχείρησε μία τολμηρότατη ανάγνωση του έργου, περικόπτοντας μόνον ελάσσονες σκηνές στη Β’ και Γ’ πράξη.

Δεδομένου ότι η Ρούσαλκα δεν είναι απλά ένα λυρικό παραμύθι, η Βάσερμαν εστίασε αποκλειστικά στην ψυχολογική προσέγγιση του κειμένου. Η δράση ξεκινά με ένα θεατρικό ανέβασμα του έργου -θέατρο μέσα στο θέατρο- σε ανάκτορο του Λουδοβίκου Β’ της Βαυαρίας (Πρίγκιπας). Σταδιακά ο Πρίγκιπας από θεατής ανάγεται σε πρωταγωνιστή… ταυτιζόμενος με τη Ρούσαλκα! Η από σκηνής φυσική «απαλοιφή» της Ρούσαλκας αναπληρώνεται από τη δεσπόζουσα ψυχολογική/συμβολική παρουσία της: η Ρούσαλκα-νεράιδα, σύμβολο της γυναίκας του ύστερου 19ου αιώνα που εκφράζει επιθυμία για ερωτική ολοκλήρωση, υποκαθίσταται από τον Πρίγκιπα-Ρούσαλκα, που συνειδητοποιεί, αντιμάχεται τη λανθάνουσα ομοφυλοφιλία του! Η όψη της παράστασης έφερε εμφανείς επιρροές από τον κινηματογραφικό Βισκόντι. Στο λιτό, πλην ανεπαρκώς φωτισμένο, σκηνικό κυριαρχούσαν οι καθρέφτες, ως ανακλαστήρες των μύχιων συναισθημάτων και των εσωτερικών αλλαγών του ήρωα. Την ατμόσφαιρα στήριξαν σωστά τα κοστούμια εποχής. Συνολικά, μία σκηνοθετική πρόταση με υψηλότατο βαθμό δυσκολίας, απευθυνόμενη σε «ψαγμένο» κοινό…

Από μουσικής απόψεως, η παράσταση υπήρξε αντάξια οποιασδήποτε μεγάλης διεθνούς οπερατικής σκηνής. Ευτύχησε να στηριχθεί σε ένα εξαιρετικό πρωταγωνιστικό τρίο, που τραγούδησε με αλάνθαστη γλωσσική και υφολογική πιστότητα. Περισσότερο δραματική παρά λυρική, η Ρούσαλκα της Νατάλιας Ουσάκοβα συγκίνησε, αν και το ηχόχρωμα της φωνής πρόβαλε αρκετά μεστό. Ο Πρίγκιπας του Πάβελ Τσέρνοχ, σκηνικά πειστικότατος, με εύπλαστη, υγιή φωνή, ενσάρκωσε ιδανικά την σκηνοθετική άποψη. Ανώτερη όλων, η συγκλονιστική Ντενίσα Χαμάροβα που επωμίσθηκε τους ρόλους της Γέζιμπαμπα και της Ξένης Αρχόντισσας αντιδιαστέλλοντάς τους πλήρως, με αψεγάδιαστη φωνητική αρτιότητα και υπέρκομψη σκηνική παρουσία. Κουρασμένος ήχησε ο Βόντνικ του Γεβγκένι Σόκαλο, πολύ καλό το τρίο των δρυάδων (Σόλοβι, Μαρκέτου, Βουδουράκη). Μεγάλος θριαμβευτής της βραδιάς αναδείχθηκε η Ορχήστρα της ΕΛΣ, υπό την εμπνευσμένη διεύθυνση του Γιάροσλαφ Κίζλινκ. Ο Σλοβάκος αρχιμουσικός ανέδειξε κάθε λεπτομέρεια της πλούσιας ενορχήστρωσης, εξασφαλίζοντας πρωτοφανή ροή στην αφήγηση και χρωματίζοντας κάθε πτυχή του έργου, από τα λυρικά ξέφωτα μέχρι τα δραματικά ξεσπάσματα. Ικανοποιητική η παρουσία χορευτών και χορωδών της ΕΛΣ.

Η εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, πλην αμφιλεγόμενη, παραγωγή έγινε δεκτή με ενθουσιώδη χειροκροτήματα και εντονότατες αποδοκιμασίες: δείγμα υγείας, αναμφίβολα, κάθε ζωντανού οργανισμού. Σε κάθε περίπτωση, η Λυρική οφείλει να επιμείνει στην εξερεύνηση του τόσο παραμελημένου κεντροευρωπαϊκού ρεπερτορίου, αν και η πρώτη γνωριμία του ευρέος κοινού με τέτοια αριστουργήματα ενδείκνυται να γίνεται μέσα από λιγότερο ακραία ανεβάσματα! [ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, Τρίτη, 10 Μαρτίου, 2009]

• Επεισοδιακό ήταν το ανέβασμα της «Ρούσαλκα» του Ντβόρζακ, που με μήλον της Εριδος τη ματιά της Γαλλίδας σκηνοθέτιδας Μαριόν Βάσερμαν, μετέτρεψε τη «Νεράιδα» σε αντικείμενο έντονης διαμάχης μεταξύ της ορχήστρας της Εθνικής Λυρικής, μελών της ομοφυλοφιλικής κοινότητας της χώρας μας και μερίδας θεατών.

Το χρονικό της δημόσιας αντιπαράθεσης με επίκεντρο τους αμήχανους και κατά πολύ απροετοίμαστους θεατές αυτής της όπερας ξεκίνησε το βράδυ της περασμένης Παρασκευής, λίγα λεπτά πριν από την έναρξη της πρεμιέρας, όταν στην είσοδο του θεάτρου Ολύμπια μοιράζονταν στο κοινό φυλλάδια διαμαρτυρίας αναφορικά με τις ομοφυλοφιλικές τάσεις του κεντρικού ήρωα της παράστασης, με την υπογραφή του Δ.Σ. της ορχήστρας της Λυρικής Σκηνής. Το φυλλάδιο, όπου αναγραφόταν πρώτα η περίληψη του έργου, κατέληγε στη διαπίστωση ότι «η συγκεκριμένη σκηνοθετική απόδοση εκτός του ότι αλλοιώνει το λιμπρέτο προσδίδει στον κεντρικό ήρωα του έργου ομοφυλοφιλικές τάσεις με ακραίες σκηνές, κάτι για το οποίο διαμαρτυρηθήκαμε εγγράφως στη διοίκηση της ΕΛΣ».

Το ποτήρι των αντιδράσεων εκ μέρους των μελών της ορχήστρας πήγε να ξεχειλίσει, όταν κατά τη διάρκεια των προβών υπήρξε ένα φιλί μεταξύ αντρών, του πρίγκιπα με το είδωλό του, κάτι που όμως δεν συνέβη στην παρουσίαση της όπερας. Έτσι η παράσταση κύλησε κανονικά και ήρεμα… μέχρι το φινάλε, όπου εμφανίστηκαν και γυμνόστηθες νεράιδες. Όταν βγήκαν όλοι οι συντελεστές επί σκηνής αντήχησαν τόσο χειροκροτήματα όσο και γιουχαΐσματα. Φάνηκε πως το κοινό χωρίστηκε στα δύο αναφορικά με το αποτέλεσμα, τόσο ακραία και έντονα, που δεν ακούστηκε ούτε μια λέξη από τις εξηγήσεις που θέλησε να δώσει από σκηνής η σκηνοθέτιδα.

Βεβαίως, η Μαριόν Βάσερμαν είχε εξαρχής σημειώσει ότι αντλώντας έμπνευση από το συναρπαστικό βίο του Λουδοβίκου Β΄, βασιλιά της Βαυαρίας (1845-1886), επέλεξε την εικόνα της «Ρούσαλκα μέσα από τα μάτια του πρίγκιπα. Ωστόσο, η Ρούσαλκα δεν υπάρχει. Είναι μονάχα ένα παραμύθι. Είναι μια νεράιδα στο φεγγαρόφωτο. Είναι ένα όραμα στην καταχνιά. Κι όταν ο πρίγκιπας κοιτά στο νερό, αντικρίζει απλώς το είδωλό του. Εκείνη θα γίνει το θηλυκό του κομμάτι. Θα αντιπροσωπεύσει την ψυχή του, τα όνειρα και τις μαγικές του ανάγκες, ώστε να αντέξει τον κόσμο και την ίδια του τη ζωή».

Η συνέχεια δόθηκε το βράδυ του Σαββάτου, όταν ομοφυλοφιλικές οργανώσεις θέλησαν να απαντήσουν στη διαμαρτυρία της ορχήστρας της ΕΛΣ από την πλατεία του θεάτρου, λίγα λεπτά πριν από την έναρξη. Φανερά εκνευρισμένη μια μερίδα του κοινού φώναξε στους διαμαρτυρόμενους να αποχωρίσουν από την αίθουσα, κάτι που έγινε μετά την 20λεπτη παραμονή τους.

• Ανακοίνωση του Δ.Σ. της ΕΛΣ

Σε σχέση με την κατάσταση που δημιουργήθηκε γύρω από την παραγωγή της όπερας «Ρούσαλκα», ο πρόεδρος του Δ.Σ. Οδυσσέας Κυριακόπουλος, ο καλλιτεχνικός διευθυντής Τζοβάνι Πάκορ και τα μέλη του Δ.Σ. της ΕΛΣ δηλώνουν «απερίφραστα ότι ουδεμία παρέμβαση έγινε στην ελεύθερη έκφραση της καλλιτεχνικής άποψης της σκηνοθέτιδας του έργου. Αυτό θα ήταν τελείως αντίθετο προς τις αρχές που διέπουν τη Λυρική Σκηνή, η οποία είναι πνευματικός χώρος ανάπτυξης της ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η λογοκρισία και ο φανατισμός δεν μπορεί να χαρακτηρίζουν ένα σύγχρονο καλλιτεχνικό οργανισμό. Η ευθύνη άλλωστε της επιλογής και παρουσίασης του έργου ανήκει στη διοίκηση της ΕΛΣ». Οι παραστάσεις της «Ρούσαλκα» στο θέατρο Ολύμπια επαναλαμβάνονται στις 13, 14, 15 Μαρτίου. [ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ, Τρίτη, 10 Μαρτίου, 2009]

Aν, όντως, ο πραγματικός σκοπός της Τέχνης είναι να διχάζει, όπως έχει κατά καιρούς υποστηριχθεί, τότε η «Ρούσαλκα» τα κατάφερε. Η αυλαία της πανελλήνιας πρεμιέρας της όπερας του Ντβόρζακ η οποία δόθηκε την περασμένη Παρασκευή στο θέατρο Ολύμπια από την Εθνική Λυρική Σκηνή (σε συμπαραγωγή με την Οπερα της Νίκαιας) σημαδεύτηκε από έντονες αποδοκιμασίες αλλά και χειροκροτήματα σε έναν ιδιότυπο «αγώνα επικράτησης».

Προτού, ακόμη, αρχίσει η παράσταση, στους προσερχόμενους θεατές διενεμήθη κείμενο υπογεγραμμένο, «με έντονο προβληματισμό» όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, από το ΔΣ της Ορχήστρας της ΕΛΣ, όπου εκφράζονταν αντιρρήσεις για το εν λόγω ανέβασμα. «Οπως θα διαπιστώσετε, παρακολουθώντας την παράσταση» διαβάζουμε σχετικά «η συγκεκριμένη σκηνοθετική απόδοση, εκτός του ότι αλλοιώνει το λιμπρέτο, προσδίδει στον κεντρικό ήρωα του έργου ομοφυλοφιλικές τάσεις με ακραίες σκηνές, κάτι για το οποίο διαμαρτυρηθήκαμε εγγράφως στη Διοίκηση της ΕΛΣ».

Υπό αυτό το πρίσμα, οι πρώτες αντιδράσεις που εκδηλώθηκαν στην Α΄ πράξη με το πολυσυζητημένο φιλί μεταξύ πρίγκιπα και κυνηγού κορυφώθηκαν με τις έντονες αποδοκιμασίες για τη νεαρή σκηνοθέτιδα Μαριόν Βάσερμαν στην αυλαία της παράστασης. Η προσπάθειά της να εξηγήσει από σκηνής τη συλλογιστική της να αντλήσει έμπνευση, όπως άλλωστε ανέφερε και στο πρόγραμμα της παράστασης, «από τον βίο του Λουδοβίκου Β΄, βασιλιά της Βαυαρίας» επιλέγοντας να δει τη Ρούσαλκα «μέσα από τα μάτια του πρίγκιπα», απλώς κατέστη αδύνατη. Ωστόσο η ένταση συνεχίστηκε και στη δεύτερη παράσταση, την επόμενη ημέρα, όταν περίπου 50 άτομα, μέλη της ΟΛΚΕ (Ομοφυλοφιλικό Λεσβιακό Κίνημα Ελλάδος) εμφανίστηκαν στο θέατρο πριν από την έναρξη και αξίωσαν να διαβάσουν κείμενο διαμαρτυρίας «για την πρωτοφανή λογοκρισία του έργου». Τελικά κατάφεραν μόνο να το μοιράσουν καθώς, όπως υποστηρίζουν, δέχθηκαν προπηλακισμούς από ορισμένους θερμόαιμους.

Σε δηλώσεις του προς «Το Βήμα» ο πρόεδρος του ΔΣ της Ορχήστρας Θόδωρος Μαυρομάτης αρνείται κατηγορηματικά ότι η όλη ιστορία προκλήθηκε για λόγους προεκλογικής εκμετάλλευσης εν όψει των επικείμενων αρχαιρεσιών στο σωματείο του. Παράλληλα αναγνωρίζει ότι ακόμη και στους κόλπους της Ορχήστρας υπήρξαν αντιδράσεις ως προς το επίμαχο κείμενο το οποίο τελικά κυκλοφόρησε με απόφαση της πλειοψηφίας του ΔΣ. «Ωστόσο» υποστηρίζει «το χαρτί αυτό παρεξηγήθηκε. Θεωρώ απαράδεκτο το να μας παρουσιάζουν ως ομοφοβικούς ή ρατσιστές. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με τους ανθρώπους που επιλέγουν σύντροφο από το ίδιο φύλο. Αυτό που θέλαμε ήταν να εκφράσουμε τη διαμαρτυρία μας για την παραποίηση του λιμπρέτου. Το κακό με την αυθαιρεσία ορισμένων σκηνοθετών έχει παραγίνει. Η “Ρούσαλκα” ανεβαίνει πρώτη φορά στην Ελλάδα και θεωρούμε ότι θα έπρεπε να έχει παρουσιαστεί όπως γράφτηκε».

Σε σχέση με την κατάσταση που δημιουργήθηκε γύρω από τη «Ρούσαλκα», ο πρόεδρος του ΔΣ της ΕΛΣ Οδυσσέας Κυριακόπουλος, ο καλλιτεχνικός διευθυντής Τζιοβάνι Πάκορ και τα μέλη του ΔΣ της ΕΛΣ σε ανακοίνωσή τους «δηλώνουν απερίφραστα ότι ουδεμία παρέμβαση έγινε στην ελεύθερη έκφραση της καλλιτεχνικής άποψης της σκηνοθέτιδας του έργου. Αυτό θα ήταν τελείως αντίθετο προς τις αρχές που διέπουν τη Λυρική Σκηνή, η οποία είναι πνευματικός χώρος ανάπτυξης της ελεύθερης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Η λογοκρισία και ο φανατισμός δεν μπορεί να χαρακτηρίζουν έναν σύγχρονο καλλιτεχνικό οργανισμό. Η ευθύνη, άλλωστε, της επιλογής και της παρουσίασης του έργου ανήκει στη διοίκηση της ΕΛΣ». Οι επόμενες παραστάσεις της «Ρούσαλκα» στο θέατρο Ολύμπια θα δοθούν στις 13, 14 και 15/3.

• ΙΣΜΑ Μ. ΤΟΥΛΑΤΟΥ | ΤΟ ΒΗΜΑ, Τρίτη 10 Μαρτίου 2009

ΛΥΡΙΚΗ. Επεισόδια στιγμάτισαν την πρεμιέρα της όπερας «Ρούσαλκα», μιας συμπαραγωγής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και της Οπερας της Νίκαιας. Την Παρασκευή, μέλη της Ορχήστρας της Λυρικής διαμαρτυρήθηκαν για τις «ομοφυλοφιλικές τάσεις» της συγκεκριμένης σκηνοθετικής απόδοσης του έργου, ενώ την επομένη, κατά την έναρξη της παράστασης ακολούθησε άλλη διαμαρτυρία, κατά των «ομοφοβικών» τάσεων που εκφράστηκαν την προηγούμενη μέρα. Η «Κ» μίλησε με τον Οδυσσέα Κυριακόπουλο, πρόεδρο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο οποίος χαρακτήρισε τα γεγονότα του Σαββατοκύριακου «απαράδεκτα», υποστηρίζοντας ότι «δεν νοείται να κάνει κριτική η Ορχήστρα σε θέματα που αφορούν τη σκηνοθεσία. Ολοι έχουν το δικαίωμα να εκφράσουν την άποψή τους, αλλά όχι και να την επιβάλουν». Ο κ. Κυριακόπουλος τόνισε ότι «ήταν λάθος, τόσο ο τρόπος με τον οποίο μοιράζονταν οι “προκηρύξεις” των μελών της Ορχήστρας της Λυρικής την Παρασκευή το βράδυ, όσο και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η δεύτερη παρέμβαση το Σάββατο». Καταλήγοντας ότι «όλη αυτή η φασαρία είναι υπερβολική», ο πρόεδρος της Λυρικής προσέθεσε ότι «προφανώς, η ομοφυλοφιλία είναι αποδεκτή από την κοινωνία μας. Η λογοκρισία και ο φανατισμός δεν μπορεί να χαρακτηρίζει έναν τόσο ιδιαίτερο χώρο σαν την Εθνική Λυρική Σκηνή, που προσφέρει τη δυνατότητα ελεύθερης έκφρασης».

Η ΕΛΣ, σε γραπτή επιστολή προς τα μέσα ενημέρωσης, υπογραμμίζει ότι «ουδεμία παρέμβαση έγινε στην ελεύθερη έκφραση της καλλιτεχνικής άποψης της σκηνοθέτιδας του έργου», διαχωρίζοντας τη θέση της από αυτήν της πλειοψηφίας των μελών του Δ.Σ. της Ορχήστρας της.

• Νελλη Aμπραβανελ, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tρίτη, 10 Mαρτίου 2009

• ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΕ «ΟΜΟΦΟΒΙΚΗ» ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΜΟΥΣΙΚΩΝ

function openWindow(theTarget, windowName, Properties){
var newWin = window.open(theTarget, windowName, Properties);
newWin.focus();
}

Παρέμβαση των μουσικών της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για ένα ομοφυλοφιλικό φιλί στην «εισαγόμενη» γαλλική παραγωγή της όπερας του Ντβόρζακ «Ρούσαλκα» προκάλεσε αντίδραση ομοφυλοφιλικών οργανώσεων
«Όμως, όπως θα διαπιστώσετε παρακολουθώντας την παράσταση, η συγκεκριμένη σκηνοθετική απόδοση εκτός του ότι αλλοιώνει το libretto προσδίδει στον κεντρικό ήρωα του έργου ομοφυλοφιλικές τάσεις με ακραίες σκηνές, κάτι για το οποίο διαμαρτυρηθήκαμε εγγράφως στη Διοίκηση της Λυρικής».

Τα ανωτέρω περιλαμβάνονταν στην «προκήρυξη» που μοίραζαν την Παρασκευή στην είσοδο του θεάτρου «Ολύμπια» στους εισερχομένους για την πρεμιέρα της όπερας του Ντβόρζακ «Ρούσαλκα» (σε πανελλήνια πρώτη) μέλη της Ορχήστρας της Λυρικής, προσπαθώντας να τους προκαταλάβουν εναντίον της παράστασης στην οποία συμμετείχαν! «Προκήρυξη» που κατέληγε με τη φράση «με έντονο προβληματισμό…», ανακατεύοντας μαθητές και «εκπαιδευτικό χαρακτήρα» της παράστασης με σύνοψη του έργου ώστε οι θεατές να καταλάβουν πόσο η σκηνοθεσία το «αλλοιώνει».

Η παράσταση (συμπαραγωγή της Λυρικής Σκηνής και της Όπερας της Νίκαιας- Οpera de Νice) κύλησε ήρεμα, με παρόντες, μεταξύ άλλων, τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο, πολλά μέλη του Διπλωματικού Σώματος, τον καλλιτεχνικό διευθυντή της ΕΛΣ Τζοβάνι Πακόρ και τον πρόεδρό της Οδυσσέα Κυριακόπουλο. Το κοινό είδε στη σκηνή υλοποιημένη μία γερά τεκμηριωμένη ψυχαναλυτική άποψη της Γαλλίδας σκηνοθέτριας Μαριόν Βασερμάν που θέλησε τον Πρίγκιπα του έργου, με σαφείς παραπομπές στον Λούντβιχ Β΄ της Βαυαρίας, να παλεύει ανάμεσα στο πρέπει των καθηκόντων του και στην ερωτική του διαφορετικότητα, προσωποποιημένη, ως alter ego, στη νεράιδα Ρούσαλκα. Και μία παράσταση που, παρά τις όποιες ατέλειές της, ζωντάνεψε το «νεκρό» λιμπρέτο μιας πολύ ενδιαφέρουσας μουσικά όπερας. Διακριτικά, χωρίς καμία ακρότητα. Και το φιλί του Πρίγκιπα με έναν νέο ή κάποιες άλλες ομοφυλοφιλικές νύξεις υλοποιήθηκαν χωρίς καμία χυδαιότητα και χωρίς ίχνος πρόκλησης…

Το φινάλε έγινε δεκτό με θερμό χειροκρότημα. Αλλά από τους εξώστες άρχισαν, σιγά σιγά, να αναδύονται αποδοκιμασίες: «Ουου», «Αίσχος»…

Που επεκτάθηκαν και προς την πλατεία και δυνάμωσαν όταν άρχισαν οι ατομικοί χαιρετισμοί των καλλιτεχνών: όλοι, μα όλοι- ανάμεσά τους μερικοί με εξαιρετικές αποδόσεις, με κορυφαία μία σπουδαία Σλοβάκα μέτζο, την Ντενίσα Χαμάροβα, που υποδύθηκε τους ενοποιημένους από τη σκηνοθεσία ρόλους της Γέζιμπαμπα και της Ξένης Αρχόντισσας με υποκριτική κύρους και κίνηση και μέση χορεύτριας – έγιναν δεκτοί με κραξίματα που προσπαθούσαν να επιβληθούν στα χειροκροτήματα και στα «μπράβο».

Το ίδιο συνέβη και με τον Τσέχο μαέστρο Γιάροσλαφ Κίζλινγκ. Αποκορύφωμα, η εμφάνιση της σκηνοθέτιδος: οι φωνές και τα γιουχαΐσματα φούντωσαν… Οπότε η Μαριόν Βασερμάν με νεύμα ζήτησε να μιλήσει. «Θέλω επίσημα να ευχαριστήσω…» πρόλαβε να πει στα γαλλικά και σε μία έκρηξη αγένειας τα γιουχαΐσματα τής απαγόρευσαν να συνεχίσει… Την ώρα που κάποιος από το κοινό, όρθιος, φώναζε: «Αυτή η ορχήστρα να πάει να παίξει στην Τεχεράνη!».

Στην έξοδο πολλοί μιλούσαν για απαράδεκτη ενέργεια του συνδικαλιστικού οργάνου της ορχήστρας να επέμβει στο καλλιτεχνικό αποτέλεσμα με ομοφοβικά- εν έτει 2009…- επιχειρήματα και να ζητήσει λογοκρισία. Υπήρχε όμως και θεατής που συμφωνούσε με το κράξιμο λέγοντας: «Πώς θα φέρνουμε πια τις γυναίκες μας σε τέτοια θεάματα;». Εντύπωση προξένησε, πάντως, η ανοχή της διοίκησης της ΕΛΣ που επέτρεψε μέσα στον χώρο του θεάτρου συντελεστές της να υπονομεύουν εκ των προτέρων μία παράστασή της αναλαμβάνοντας ρόλο κριτικού και κοινωνικού τιμητή.

Αν και χθες εξέδιδε ανακοίνωση υποστηρίζοντας ότι «ουδεμία παρέμβαση έγινε στην ελεύθερη έκφραση της καλλιτεχνικής άποψης της σκηνοθέτιδος. Αυτό θα ήταν τελείως αντίθετο προς τις αρχές που διέπουν τη Λυρική Σκηνή». Προσθέτοντας πως «η λογοκρισία και ο φανατισμός δεν μπορεί να χαρακτηρίζουν έναν σύγχρονο καλλιτεχνικό οργανισμό» και ότι «η ευθύνη της επιλογής και παρουσίασης του έργου ανήκει στη διοίκηση της ΕΛΣ». Ήταν δε γνωστό εδώ και έναν χρόνο, από τότε που πρωτοπαρουσιάστηκε η παραγωγή της Όπερας της Νίκαιας, τι συνέβαινε επί σκηνής στη συγκεκριμένη γαλλική παραγωγή…

Βέβαια, στην προ-γενική πρόβα αφαιρέθηκε το ομοφυλοφιλικό φιλί, με την αιτιολογία ότι ήταν παρόντες μικροί μαθητές, αλλά στις παραστάσεις (την Παρασκευή, το Σάββατο και χθες) τηρήθηκε κανονικά η σκηνοθεσία.

ΙΝFΟ: «Ρούσαλκα» του Ντβόρζακ στην Εθνική Λυρική Σκηνή (Ακαδημίας 59-61, τηλ. 210-3612.461) στις 13, 14 και 15 Μαρτίου. Εισιτήρια: 20-68 ευρώ.

• «Δεν συμφωνούσαν όλοι οι μουσικοί»

Το Σάββατο, στη δεύτερη παράσταση της «Ρούσαλκα», οργανώθηκε διαμαρτυρία από μέλη της Ομοφυλοφιλικής και Λεσβιακής Κοινότητας Ελλάδας και το ιντερνετικό www. 10percent.gr, που θέλησαν να καταγγείλουν ως «ομοφοβική» την κίνηση των μουσικών της ΕΛΣ. Γύρω στα πενήντα άτομα- ανάμεσά τους ο Γρηγόρης Βαλλιανάτος – μπήκαν στην αίθουσα και διάβασαν από την πλατεία, μπροστά από το πιτ της ορχήστρας (όπως τους ζητήθηκε από τη Διοίκηση), κείμενό τους.

Κάποιοι μουσικοί, από το πιτ, τους προπηλάκισαν και τους πήραν τη σημαία του ουράνιου τόξου, κάποια κυρία φώναξε «ήρθαμε να διασκεδάσουμε και μας το χαλάτε», αλλά τελικά αφού ανέγνωσαν τη διαμαρτυρία αποχώρησαν από την αίθουσα και άρχισε η παράσταση, που κύλησε κανονικά, όπως και η χθεσινοβραδινή.

«Δεν ήταν καν όλα τα μέλη της ορχήστρας ενήμερα για την προκήρυξη», είπε στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του ιντερνετικού περιοδικού www. 10percent. gr Λύο Καλοβυρνάς- κάτι που επιβεβαίωσε στα «ΝΕΑ» και ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Ορχήστρας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο φλαουτίστας Θοδωρής Μαυρομμάτης, που διευκρίνισε πως «συμφώνησε το πενταμελές Διοικητικό Συμβούλιο».

«Με ποιο δικαίωμα μια ορχήστρα έχει λόγο στο περιεχόμενο μιας παράστασης;», πρόσθεσε ο κ. Καλοβυρνάς. «Εμείς θεωρήσαμε ότι ως ενεργοί πολίτες είχαμε υποχρέωση να υπερασπιστούμε την ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης. Εκτός αν θα πρέπει για να δούμε ένα έργο στη Λυρική Σκηνή να έχουμε την άδεια του κορνετίστα και του φλαουτίστα. Δεν είναι ζήτημα ομοφυλοφιλικό. Η ελευθερία της έκφρασης είναι μία. Αν δηλαδή κάποτε μια παράσταση εμφανίζει έναν Αλβανό να παντρεύεται Ελληνίδα, θα πρέπει οι μουσικοί να έχουν δικαίωμα παρέμβασης;».

«Δεν πιστεύω ότι πρέπει οι μουσικοί να αποφασίζουν για το περιεχόμενο μιας παράστασης», ήταν η άποψη του προέδρου του Δ.Σ. της Ορχήστρας Θοδωρή Μαυρομμάτη. «Δεν πρέπει όμως να υπάρχει όριο στη σκηνοθεσία; Δεν ήταν ρατσιστική η κίνηση και δεν έχουμε τίποτα να μοιράσουμε με κανέναν ή με εκείνους που διαμαρτυρήθηκαν. Απλώς θέλαμε να κάνουμε κάτι για εκείνο που ξεπερνάει τα όρια και ταράζει τις ισορροπίες».

Για την ιστορία: στην παραγωγή της μονόπρακτης όπερας «Η σύντομη ζωή» του Μανουέλ Ντε Φάλια στην Εθνική Λυρική Σκηνή, μουσικός της ορχήστρας διαφώνησε με τη σκηνοθεσία και αποχώρησε τρεις ημέρες πριν από την πρεμιέρα. Τιμωρήθηκε με πρόστιμο και τελικά δικαιώθηκε από το υπηρεσιακό συμβούλιο…

• Των Γιώργου Δ. Κ. Σαρηγιάννη, Παύλου Ηλ. Αγιαννίδη, ΤΑ ΝΕΑ: Δευτέρα 9 Μαρτίου 2009

• Ανοιχτή επιστολή στον πρόεδρο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Οδ. Κυριακόπουλο, για το «ομοφοβικό κείμενο του ΔΣ της ορχήστρας» στη «Ρούσαλκα» έστειλαν 13 ΜΚΟ (ανάμεσά τους και οι Ομοφυλοφιλική Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας, Ελεύθεροι Πολίτες Ενάντια στην Ομοφοβία κ.ά.).

«Με την παρούσα θέλουμε να εκφράσουμε την οργή μας για το μεσαιωνικού περιεχομένου κείμενο, το οποίο μοίρασε το ΔΣ της ορχήστρας της Λυρικής Σκηνής για τη σκηνοθεσία της όπερας «Ρούσαλκα» την περασμένη Παρασκευή. Εκτός των προσβολών που περιείχαν εναντίον μας, η συγκεκριμένη πράξη ήταν μια σαφής υπέρβαση καθήκοντος, κυρίως όμως ήταν ακραία πράξη λογοκρισίας στη βάση μάλιστα του τραμπουκισμού (κι ούτε καν μιας «νομιμοποιημένης» εξουσίας). Με μεγάλη θλίψη και μεγαλύτερο θυμό βλέπουμε ότι στην ελληνική επικράτεια και δη στο θέατρό σας επιτρέπονται πρακτικές Ταλιμπάν εναντίον στην ελευθερία της Τέχνης», σημειώνουν μεταξύ άλλων.

«Σας εγκαλούμε», προσθέτουν, «για το ότι ούτε ύστερα από τη διανομή αυτού του φυλλαδίου δεν πήρατε σαφή θέση και δεν διευκολύνατε τουλάχιστον να αναγνωστεί η θέση λεσβιών, γκέι και τρανσεξουαλικών ακτιβιστριών και ακτιβιστών που βρέθηκαν στη Λυρική Σκηνή το Σάββατο 07 Μαρτίου, ως ελάχιστη αποκατάσταση της λεκτικής επίθεσης που δεχτήκαμε από υπαλλήλους σας».