Λυρικό Θέατρο

«Τάνχωυζερ» του Βάγκνερ από τη Λυρική

Σε παραγωγή της Οπερας του Σαν Φρανσίσκο και σε συνεργασία με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το μεγαλειώδες έργο βρήκε στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» τον κατάλληλο χώρο για να προβάλει τις αναμφισβήτητες αρετές του. Οι άριστες τεχνολογικές υποδομές του θεάτρου επέτρεψαν στο λιτό αλλά τόσο εντυπωσιακά λειτουργικό σκηνικό του Πολ Μπράουν (τέσσερις τεράστιες λευκές πόρτες δεξιά και αριστερά από τη σκηνή), μαζί με τους κατάλληλους εξαίρετους φωτισμούς του Ανταμ Σίλβερμαν, να μας μεταφέρουν από το Ορος της Αφροδίτης, με το συμβολικό καταπράσινο δέντρο των αθανάτων, σε άλλους τόπους, γήινους, όπου η θνητή ζωή φτάνει στο τέλος, όπως στην τελευταία πράξη μετά τον θάνατο της Ελίζαμπεθ, που δεσπόζει το ολόκληρο πια δέντρο. Εξαιρετικά μελετημένη, με έξυπνα ευρήματα, όπως η κυκλική φωτιά, η σκηνοθεσία του Γκράχαμ Βικ, στους σωστούς ρυθμούς, έδωσε την αρμόζουσα μεγαλοπρέπεια και χάρισε τη συγκινητική λύτρωση που απαιτεί το έργο. Δεν στάθηκε όμως στο ίδιο ύψος η χορογραφία του Ρον Χάουελ στην πρώτη πράξη. Είχε κάθε ευκαιρία να παρουσιάσει ένα θέαμα ελκυστικό από το γλεντοκόπι της θεάς του έρωτα, με πολύ χορό από τους καλούς χορευτές της Λυρικής, αλλά περιορίστηκε στις ίδιες επαναλαμβανόμενες συγκεχυμένες κινήσεις ανάμεσα σε ρομαντική και οργιαστική διάθεση.

* Τα πράγματα είναι πιο απλά για τον «Ριγκολέτο» του Τζουζέπε Βέρντι, σε νέα παραγωγή στο θέατρο «Ολύμπια» (19/12/08 – 6/1/09), σε σκηνοθεσία, σκηνικά, κοστούμια Νίκου Πετρόπουλου, ο οποίος μετέφερε με επιτυχία την εποχή της δημοφιλούς όπερας από το 1851 στο 1936, εποχή της αυθαίρετης εξουσίας κι έκλυσης των ηθών. Το γκρίζο χρώμα κυριαρχεί δένοντας ιδανικά με την ψυχική διάθεση των τραγουδιστών και το δράμα εκτυλίσσεται κάτω από τους επιδέξιους φωτισμούς του Τζουζέπε ντι Ιόριο. Ο Πέτρος Γάλλιας ανέλαβε με υπευθυνότητα την κίνηση και τη χορογραφία κρατώντας τους σωστούς χρόνους και δημιουργώντας ευφάνταστα σχήματα.

* Εως τις 12 Απριλίου 2009 θα παίζεται η νέα παραγωγή «Ο Τσάρος Σαλτάν, η όμορφη Τσαρέβνα και ο Μαγεμένος Κύκνος» στο θέατρο «Ακροπόλ» για τους μικρούς φίλους της Λυρικής. Με σφραγίδα επιτυχίας το όνομα της Κάρμεν Ρουγγέρη, σε σκηνοθεσία, κείμενο πρόζας και διασκευή, το έργο κυλάει αβίαστα κάτω από τα επιλεγμένα κομμάτια της ευμελούς μουσικής του Νικολάι Ρίμσκι Κόρσακοφ και τις ευφραδείς αφηγήσεις των τραγουδιστών – ηθοποιών. Στο ίδιο κλίμα ο Πέτρος Γάλλιας κίνησε περίτεχνα τους ποικιλόμορφους χαρακτήρες του παραμυθιού δίνοντας ζωντάνια και ανθρώπινη ανάσα, ενώ η Χριστίνα Κουλουμπή, με τα ονειρώδη, καλαίσθητα και τόσο ρωσικά σκηνικά και κοστούμια δημιούργησε το ιδανικό πλαίσιο για να σκορπίσει η μαγεία του φανταστικού σε μικρούς και μεγάλους. Περιμένουμε να δούμε τις δυνάμεις της και στην κεντρική σκηνή.

* Εως τις 12/4 και η νέα παραγωγή «Οι Απάχηδες των Αθηνών» στο «Ακροπόλ», σε διασκευή Ισίδωρου Σιδέρη, Κωνσταντίνας Ψωμά, που κατόρθωσαν να δώσουν νέα πνοή και υπόσταση στη δημοφιλή τρίπρακτη οπερέτα του Νίκου Χατζηαποστόλου. Με τη στιβαρή και ανάλαφρη σκηνοθεσία του Ισίδωρου Σιδέρη και τις χαριτωμένες, πολύχρωμες χορογραφίες του Κυριάκου Κοσμίδη, το ηθογράφημα της αθηναϊκής κοινωνίας του Μεσοπολέμου απέκτησε νέα λάμψη. Αρμοστά τα σκηνικά – κοστούμια του Γιάννη Κατρανίτσα.

Πάνω: ο Πάβελ Τσέρνοχ, ο Τσέχος τενόρος που υποδύεται τον πρίγκιπα της «Ρούσαλκα». Σύμφωνα με τη Μαριόν Βάσερμαν (δεξιά), «δραπετεύει σε έναν φανταστικό κόσμο, στον οποίο η Ρούσαλκα είναι η άλλη, θηλυκή πλευρά του»

Από το Παρίσι, στο οποίο επέστρεψε, απαντά με νηφαλιότητα και μεγάλη προσοχή στις ερωτήσεις μας. «Δεν ξέρω τι τους εξαγρίωσε» λέει για μουσικούς της Λυρικής. «Κανείς δεν ήρθε κατευθείαν σε μένα. Ωστόσο τόσο η ομοφυλοφιλία όσο και η σύγχρονη ερμηνεία και ανάγνωση είναι ζητήματα με τα οποία ασχολείται σε όλο τον κόσμο και η όπερα και ο χορός και το θέατρο και η λογοτεχνία και το σινεμά» λέει για τα αυτονόητα.

«Το ζήτημα στη συγκεκριμένη παράσταση δεν είναι εάν ο πρίγκιπας είναι ή όχι ομοφυλόφιλος. Εμπνευστήκαμε από τη ζωή του Λουδοβίκου του Β’ της Βαυαρίας. Για μας λοιπόν στην παράσταση ο πρίγκιπας δεν είναι χαρούμενος ούτε με τα καθήκοντά του, ούτε με τη ζωή του. Γι’ αυτό δραπετεύει σε έναν φανταστικό κόσμο, στον οποίο η Ρούσαλκα είναι η άλλη, θηλυκή πλευρά του. Αυτό είναι όλο!» ξεκαθαρίζει η Μαριόν Βάσερμαν. Οσο για το κοινό «είναι ελεύθερο να αντιδράσει, όπως είμαι κι εγώ ελεύθερη να προτείνω μια σύγχρονη προσέγγιση».

Δεν της έχει ξανασυμβεί κάτι τέτοιο. «Δεν έχω όμως και τόση μεγάλη καριέρα πίσω μου» μας λέει. Γεννήθηκε στην Ανζέρ της Γαλλίας και σπούδασε μουσική, θέατρο και τέχνες. Ξεκίνησε την καριέρα της ως βοηθός σκηνοθέτη σε θέατρα όπως Οπερα της Αβινιόν, Εθνική Οπερα του Μπορντό, Εθνική Οπερα της Λορένης (Νανσί), Εθνική Οπερα του Παρισιού, Οπερα της Βόνης και Μεγάλο θέατρο της Γενεύης.

Εχει δουλέψει σε ευρύ ρεπερτόριο: μεταξύ άλλων, Μότσαρτ («Ο μαγικός αυλός», «Ντον Τζοβάνι»), Μπετόβεν («Φιντέλιο»), Βέρντι («Ερνάνης», «Τραβιάτα»), Πουτσίνι («Τόσκα», «Μποέμ»). Στο πλευρό τού Φιλίπ Αρλό δούλεψε για τις όπερες του Βάγκνερ «Τριστάνος και Ιζόλδη», «Ο ιπτάμενος Ολλανδός», «Λόενγκριν» αλλά και για το νέο ανέβασμα του «Ταγχόιζερ» το 2002 στο φεστιβάλ του Μπαϊρόιτ. Να θυμίσουμε ότι ο Φιλίπ Αρλό σκηνοθετεί την «Αριάδνη στη Νάξο» του Ρ. Στράους, που θα δούμε του χρόνου στη Λυρική. Το 2003 η Μαριόν Βάσερμαν απέσπασε το πρώτο βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό «Ring Award» στο Φράιμπουργκ με τα «Παραμύθια του Χόφμαν» του Οφενμπαχ.

«Λατρεύω την όπερα» μας λέει. «Δεν μπορώ να ζήσω χωρίς μουσική και θέατρο. Οταν δουλεύω μια παράσταση, προσπαθώ να προσεγγίσω όσο πιο ανοιχτά μπορώ το κείμενο, τη μουσική, το περιεχόμενο, το θέμα. Διαβάζω πολύ, βλέπω ταινίες, μαθαίνω τη μουσική και αφήνω τη διαίσθησή μου να με οδηγήσει. Οπως όταν συναντιούνται δύο άνθρωποι. Κάτι συμβαίνει, πάντα απρόσμενο και μοναδικό».

Η «Ρούσαλκα», μια συμπαραγωγή της ΕΛΣ με την όπερα της Νίκαιας, θα παρουσιαστεί στη Γαλλία τον Μάρτιο του 2010. «Τότε θα δούμε την αντίδραση του γαλλικού κοινού» λέει η Βάρερμαν. Πάντως δεν πτοείται. «Δεν πρόκειται να αλλάξω τίποτα στη δουλειά μου εξαιτίας της λογοκρισίας ή των συντηρητικών αντιδράσεων». *

• Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 10/03/2009