Σύμπραξη για την «Ατυς». 8 – 9/1 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Ο Σεμπαστιάν Μοντί (Ατυς)  και η Στερέν Μπουλμπίν ως Σαγγαρίδα σε μια σκηνή από τη λυρική τραγωδία «Ατυς».

Με τη λυρική τραγωδία «Ατυς» του Ζαν Μπατίστ Λουλί υποδέχεται το 2010 η Μικρή Όπερα του Κόσμου, που θα συμπράξει με το μουσικό σύνολο «Αλμαζίς» στις 8 και 9 Ιανουαρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη).

Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Βασίλης Αναστασίου τονίζει: «Στην όπερα «Ατυς» η μουσική και ο λόγος γίνονται ένα. Βρίσκονται μεταξύ τους σε τέλεια ισορροπία.

Άλλωστε, η όπερα στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο παρά αναβίωση του αρχαίου ελληνικού δράματος. Και ο «Άτυς» -ένα παιχνίδι έρωτα και δύναμης- ουσιαστικά αναβιώνει συμβολικά το μύθο του Άδωνη και της Αφροδίτης».

Ο Ζαν Μπατίστ Λουλί (1632-1687) -αρχιτέκτονας του γαλλικού μπαρόκ- έγραψε το έργο αυτό στην πιο ώριμη περίοδο της έμπνευσής του, ύστερα από επιτυχημένες συνεργασίες με τον Μολιέρο και άλλους διάσημους συγγραφείς της εποχής του, έχοντας την εύνοια του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ’.

Ο δημοφιλής Λουλί, επιμένοντας σε μια νέα προσέγγιση θεατρικών και μουσικών έργων, θεμελίωσε το συνδυασμό της γαλλικής λογοτεχνίας με τη μουσική και το χορό, καταθέτοντας έργα με λογοτεχνική δομή και δραματική εξέλιξη.

Σ’ αυτή τη φιλοσοφία κινείται και ο «Άτυς», η λυρική όπερα όπου ο ομώνυμος ήρωας, ημίθεος της Φρυγίας, είναι ερωτευμένος με την όμορφη Σαγγαρίδα, η οποία όμως πρόκειται να παντρευτεί με τον Σειληνό, το βασιλιά της Φρυγίας.

Η θεά Κυβέλη που είναι ερωτευμένη με τον Άτυ, του κάνει μάγια ωθώντας τον να σκοτώσει την αγαπημένη του. Mόλις εκείνος συνειδητοποιεί τι έκανε, θέλει να αυτοκτονήσει, αλλά η Κυβέλη τον μεταμορφώνει σε πεύκο, θρηνώντας και αυτή με τη σειρά της για την αγάπη που έχασε.

H μουσική διεύθυνση είναι του Ιάκωβου Παππά, η χορογραφία του Φάνη Καφούσια, οι φωτισμοί του Βασίλη Καραργύρη και το video art του Ηλία Χατζηχριστοδούλου. Άτυς: Βαγγέλης Αγγελάκης, Σεμπαστιάν Μοντί: Αντώνης Σιγάλας, Σαγγαρίδα: Στερέν Μπουλμπίν, Ρέα Βουδούρη.

Στις 12 Ιανουαρίου, η λυρική τραγωδία θα παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Βόλου.

Η αθηναϊκή οπερέτα ξαναζεί

• «Το μικρόβιο του έρωτα» του Κ. Γιαννίδη ανεβαίνει από την ΕΛΣ στο «Ακροπόλ»

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ. Το θέατρο «Ακροπόλ» έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια στην αθηναϊκή σκηνή, όπου αναβιώνει η μεγάλη παράδοση της οπερέτας. Και αν κρίνει κανείς από την ανταπόκριση του κοινού, η αθηναϊκή οπερέτα γνωρίζει απήχηση.

Σε όσους το όνομα του συνθέτη Κώστα Γιαννίδη (Γιάννη Κωνσταντινίδη) λέει κάτι ή πολλά, η φετινή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (στην οποία ανήκει η σκηνή του «Ακροπόλ» της οδού Ιπποκράτους) έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Βασίζεται στην οπερέτα του Κώστα Γιαννίδη «Το μικρόβιο του έρωτα» (από την οποία δανείζεται τον τίτλο της η παραγωγή της ΕΛΣ), έργο με έντονα στοιχεία τζαζ, που ανέβηκε στο Βερολίνο το 1927 (την περίοδο που ο Κώστας Γιαννίδης μαζί με τον Νίκο Σκαλκώτα ήταν μαθητές του Κουρτ Βάιλ). Η παράσταση δένει την οπερέτα αυτή με τα αγαπημένα και πολύ γνωστά τραγούδια του συνθέτη από την κοσμοπολίτικη Σμύρνη ώς τα μουσικά θέατρα της Αθήνας, όπου ο Γιαννίδης έγραψε τις υπέροχες συνθέσεις του που έκαναν μεγάλη επιτυχία η Σοφία Βέμπο, η Δανάη και ο Νίκος Γούναρης.

Την ιστορική, μουσική έρευνα, το κείμενο και τη διασκευή των κειμένων ανέλαβε ο Λάμπρος Λιάβας. Η μουσική επεξεργασία και ενορχήστρωση είναι του Βασίλη Τενίδη. Η απόδοση των γερμανικών στίχων είναι του Γιάννη Ξανθούλη. Οι χορογραφίες είναι της Σοφίας Σπυράτου που συνυπογράφει τη σκηνοθεσία μαζί με τον Λάμπρο Λιάβα. Σκηνικά-κοστούμια Γιάννης Μετζικώφ. Την ορχήστρα διευθύνουν οι Χρύσανθος Αλισάφης, Παύλος Σεργίου και Γιώργος Αραβίδης. Σπουδαίο όλο το καστ των ερμηνευτών. Εισιτήρια από 33 ώς 18 ευρώ.

Ο Δαρβίνος στην Οπερα

«Πάντα ξεκινάμε με τη μουσική, δημιουργώντας το ηχητικό περιβάλλον ενός κομματιού. Υστερα δουλεύουμε πάνω στον ρυθμό και τη μελωδία και μετά γράφουμε τους στίχους», λένε οι δυο σουηδοί μουσικοί που αποτελούν τους Knife.

Την Παρασκευή και το Σάββατο, η πολυεθνική καλλιτεχνική κολεκτίβα Hotel Pro Forma θα παρουσιάσει στο «Παλλάς» την όπερα ηλεκτρονικής μουσικής «Tomorrow, In Α Year» που έγραψαν οι Knife. Ενα έργο βασισμένο στις μελέτες του Δαρβίνου που τον οδήγησαν στη συγγραφή της «Προέλευσης των Ειδών».

«Ο χρόνος καθορίζει τη ζωή μας, δίνει νόημα στην ύπαρξή μας και κυριαρχεί στον κόσμο. Γενιές όντων και το πέρασμα των αιώνων δημιουργούν τις νέες και εξαλείφουν τις παλιές υπάρξεις. Η φύση κάνει επιλογές, προκαλεί και τολμάει χωρίς κανέναν περιορισμό», σημειώνει ο σκηνοθέτης Ραλφ Ρίτσαρντ Στρόμπεχ, που μαζί με την Κίρστεν Ντέλχολμ σκηνοθετεί την παράσταση. Η Hotel Pro Forma, μια κολεκτίβα πρωτοποριακών καλλιτεχνών που εδρεύει στην Κοπεγχάγη, επέλεξε να φτιάξει μια όπερα για τον Δαρβίνο, καθώς το Νοέμβριο συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από την έκδοση του σημαντικού του συγγράμματος «Η Προέλευση των Ειδών». «Υστερα απ’ από αυτό το έργο άλλαξε η άποψή μας για τον κόσμο» σημειώνουν οι ίδιοι. «Και το έργο χρησιμοποιεί τη μέθοδο του Δαρβίνου, για να παρατηρεί και να περιγράφει τον κόσμο».

Η κολεκτίβα δεν ήθελε μια απλή οπτικοακουστική περφόρμανς, αλλά μια όπερα με ηλεκτρονική μουσική που να αναδεικνύει την έννοια της εξέλιξης. Ετσι ανέθεσαν τη συγγραφή των συνθέσεων και του λιμπρέτου στους Knife, δηλαδή στα αδέλφια Κάριν Ντρέιχερ Αντερσον και Ολοφ Ντρέιχερ, που από το 1999 έχουν φτιάξει από μίνιμαλ τέκνο μέχρι σουρεαλιστικούς και σκοτεινούς ελεκτροπόπ δίσκους. Αυτοί οι δυο έγραψαν μια πειραματική όπερα για τρεις ερμηνευτές, όπου η ποπ συναντάει την κλασική όπερα και την τέχνη της περφόρμανς. Μια όπερα, όπως λένε οι ίδιοι, «για την αλλαγή, τη μεταμόρφωση και το τυχαίο της εξελικτικής διαδικασίας».

Παράλληλα, πάνω στη σκηνή και δίπλα στους ερμηνευτές, ο ιάπωνας χορογράφος Χιροάκι Ουμέντα παρουσιάζει μια χορογραφία από έξι χορευτές διαφόρων ηλικιών που ερμηνεύουν με τις κινήσεις τους την εξέλιξη των οργανισμών. «Η αντίληψη του Δαρβίνου για τη φύση και τον χρόνο είναι απλά η βάση της παράστασης» γράφουν οι συντελεστές της. «Δεν είναι μια όπερα για τον Δαρβίνο, αλλά μια παράσταση που αποκαλύπτει τη δική του φιλοσοφία».

• ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ, Κυρ. Ελευθεροτυπία, Επτά, Κυριακή 3 Ιανουαρίου 2010

Αριάδνη με γαλλικό άρωμα

• Γράφει ο Κυριάκος Π. Λουκάκος, Η ΑΥΓΗ: 03/01/2010

Στο διάστημα που μεσολάβησε ο προγραμματισμός της τρέχουσας περιόδου παρουσιάζει αβεβαιότητες και πάντως έχει ουσιωδώς συρρικνωθεί μετά και την ακύρωση της παραγωγής της όπερας του Βέρντι «Ένας χορός μεταμφιεσμένων» που επρόκειτο να αναβιώσει στην αίθουσα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Έτσι η έναρξη της σεζόν ήλθε μόλις στα τέλη Νοεμβρίου με την όπερα του Ρίχαρντ Στράους «Αριάδνη στη Νάξο» σε συμπαραγωγή με το Θέατρο Carlo Felice της Γένουας και την Όπερα του Οβιέδο.

Το πρόβλημα της καλλιτεχνικής χρηματοδότησης και οι εξωφρενικές απαιτήσεις του -ιδιώτη- μαικήνα βρίσκονται συμπτωματικά στο θεματικό επίκεντρο της «Αριάδνης», της δεύτερης απόπειρας του Στράους στην κωμωδία, προορισμένης αρχικά να συντροφεύσει εκείνη του Μολιέρου «Ο αρχοντοχωριάτης» και εκτεταμένη αργότερα κατά έναν ωριαίο περίπου πρόλογο με πολλές τραγικωμικές καταστάσεις. Σύμπτωση; Μεσούντος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ο Στράους μεταναστεύει στον κόσμο της προεπαναστατικής Γαλλίας, μια κίνηση που θα επαναλάμβανε πολύ πιο συνειδητά και κατά τη διάρκεια του Β’ με το ακροτελεύτιο «Καπρίτσιο». Το γαλλικό υπόστρωμα της πλοκής υπηρετήθηκε ιδιωματικά από τη σκηνοθεσία του Philippe Arlaud που αξιοποίησε έξυπνα τη μικρών διαστάσεων σκηνή για την εναλλαγή προσκηνίου και παρασκηνίου της δράσης. Οι σημειολογικές πινελιές, όπως οι εντοιχισμένες πολυθρόνες και το κρεβάτι του έρωτα Βάκχου και Αριάδνης, λειτούργησαν χωρίς υπερφορτώσεις. Ο ίδιος ο σκηνοθέτης μάλιστα επωμίσθηκε και τον ομιλούντα ρόλο του Μαγιορδόμου με ευπρόσδεκτη γαλλική απόχρωση προφοράς, αλλά χωρίς τα αναγκαία φωνητικά αποθέματα.

Την αριστοτεχνική και οικονομημένη ενορχήστρωση του Στράους υπηρέτησε με επάρκεια από το πόντιουμ ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΛΣ Giovanni Pacor, στηρίζοντας με ασφάλεια τους πολλούς λυρικούς ερμηνευτές που προβλέπει το έργο, πρωτίστως το ερωτικό ζευγάρι της «όπερας». Η προκατάληψή μας για τους εξ άπω ανατολής καλλιτέχνες, που -συνήθως- συνδυάζουν μια σχετικά ασφαλή τεχνική με έλλειμμα φωνητικής προσωπικότητας, διαψεύσθηκε θεαματικά από την Hui He: φωνή εύηχη, ομοιογενής, με στιβαρό όγκο και εξαιρετική γραμμή, η Κινέζα υψίφωνος ανακάλεσε στη μνήμη -τηρουμένων των αναλογιών χώρου- την εντυπωσιακή ηρωίδα μιας Jessye Norman. Η μεγάλη άρια «Es gibt ein Reich», αλλά και το τελικό ντουέτο θα μας μείνουν αλησμόνητα. Στο δεύτερο, όπου ο Στράους καταγράφει κατά την άποψή μας τη μοναδική μακρηγορία της όπερας, τη συντρόφευσε ο γνωστός και από το Φεστιβάλ Μπάυρώιτ τενόρος Gerhard Siegel που κινήθηκε εν πολλοίς με αξιοπρόσεκτη άνεση στην εξαιρετικά προβληματική τεσσιτούρα του ρόλου. Εν όψει παρόμοιας φωνητικής επίδοσης, η μειωμένη υποκριτική χημεία ανάμεσα στους 2 δεν απασχόλησε ιδιαίτερα σε μιαν όπερα που το «σοβαρό» μέρος της εμπεριέχει ως δομικό στοιχείο τη στατικότητα της opera seria. Περισσότερο συζητήσιμη αναδείχθηκε η ενδυματολογική έκθεση του Βάκχου από την παραγωγή, που τον κατέλειπε χωρίς ούτε τη συμβατική προστασία της περούκας της εποχής του Μολιέρου, έκθετο στη χλεύη ενός κειμένου που εκθειάζει συνεχώς τη μετεφηβική κλασική ομορφιά του…

Τα οικονομικά προβλήματα και η εν τω μεταξύ απομάκρυνση του Ηλία Τζεμπετονίδη από τη θέση του casting director σήμαναν την οριστική απώλεια της ελπίδας να απολαύσουμε τη σκανδαλιστική ευχέρεια της αρχικώς προβλεπόμενης για τον ρόλο της Τζερμπινέττα Ουγγαρέζας Elena Mosuc, που εκείνος είχε πρώτος μετακαλέσει στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης για τη «Λουτσία» του Ντονιτζέττι. Στην παράσταση της 25ης Νοεμβρίου 2009, που παρακολουθήσαμε, τον δεξιοτεχνικό άθλο επωμίσθηκε με μερική επιτυχία η Βασιλική Καραγιάννη, εντυπωσιακή στις ιλιγγιώδεις στρατοσφαιρικές εκδρομές της, αλλά λιγότερο εξοικειωμένη με τα μακρά μελωδικά τόξα της γραφής του Στράους σε λυρικότερες περιστάσεις, όπως στην ερωτική προσέγγιση με τον συνθέτη. Αλλά στην «Αριάδνη» θα επανέλθουμε και την επόμενη Κυριακή. Καλή χρονιά!…

<!–

Αριάδνη με γαλλικό άρωμα

–>

«Νυχτερίδα» για παιδιά

Οπερέτα είναι η φετινή πρόταση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για τα παιδιά, καθώς ήδη από την παραμονή των Χριστουγέννων, στο θέατρο «Ακροπόλ», παρουσιάζεται «Η Νυχτερίδα» (Ο χορός των παραμυθιών) του Γιόχαν Στράους υιού. Μια κεφάτη, μελωδική κωμωδία, πλημμυρισμένη από βιενέζικα βαλς, που θα παρουσιάζεται μέχρι τα τέλη Απριλίου, καθημερινά (11πμ), εκτός Σαββάτου και Δευτέρας. Τη διασκευή, το κείμενο πρόζας και τη σκηνοθεσία της παράστασης έχει αναλάβει η Κάρμεν Ρουγγέρη, που αναφέρει: «Ο Γιόχαν Στράους θεωρείται ο βασιλιάς του βαλς και η “Νυχτερίδα” βασίλισσα της οπερέτας. Ονειρευόμουν να ανεβάσω τη Νυχτερίδα, θέλοντας να γνωρίσω στα παιδιά αυτόν το μοναδικό συνθέτη. Για να μπορούμε να το παρουσιάσουμε στα παιδιά, οι συνεργάτες μου κι εγώ, κρατήσαμε τα πιο όμορφα μουσικά μέρη, διαλέξαμε τα μελωδικότερα τραγούδια και “διακοσμήσαμε” διαφορετικά αυτό το μουσικό αρχιτεκτόνημα. Στο πρώτο και στο τρίτο μέρος χρειάστηκαν περισσότερες “επεμβάσεις”. Κρατήθηκαν όμως τα ονόματα και οι χαρακτήρες του πρωτότυπου. Το δεύτερο μέρος είναι όλο ένας χορός μεταμφιεσμένων. Τι πιο ωραίο, λοιπόν, από ένα χορό γεμάτο παραμυθένιους ήρωες…». Μουσική διεύθυνση: Δημήτρης Κατσίμπας, Γιώργος Αραβίδης.

«Mαντάμ Mπατερφλάι»

H Tζένη Δριβάλα θα υποδυθεί τη «Mαντάμ Mπατερφλάι», όχι στον χώρο μιας παραδοσιακής θεατρικής σκηνής αλλά στον πρωτοποριακό χώρο ενός κλαμπ. H δημοφιλής όπερα του Tζάκομο Πουτσίνι, «Mαντάμ Mπατερφλάι» θα κάνει πρεμιέρα στις 2 Iανουαρίου (οι παραστάσεις θα συνεχιστούν έως τις 28 Φεβρουαρίου 2010). Mε στόχο το ευρύ κοινό να έρθει πιο κοντά στην όπερα και το περιβάλλον που εξελίσσεται η υπόθεση, το κλαμπ «Edo», το οποίο θα φιλοξενήσει διασκευή της Mπατερφλάι, διαμορφώθηκε ολοκληρωτικά σε έναν ιαπωνικό χώρο, ώστε να δημιουργεί την αίσθηση στον θεατή ότι αποτελεί και ο ίδιος μέρος της δράσης. H σοπράνο Tζένη Δριβάλα σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στον ρόλο της γκέισας από το Nαγκασάκι. Mαζί της συμπρωταγωνιστούν η Mαρία Mαρκέτου και η Λυδία Aγγελοπούλου.

«Ο Βαφτιστικός» από την Όπερα Θεσσαλονίκης

Θεσσαλονίκη

Την οπερέτα «Ο Βαφτιστικός», του Θεόφραστου Σακελλαρίδη, σε σκηνοθεσία Χάρη Ρώμα, παρουσιάζει η Όπερα Θεσσαλονίκης. Οι παραστάσεις ξεκίνησαν στις 25 Δεκεμβρίου και θα διαρκέσουν μέχρι και τις 24 Ιανουαρίου 2010, στο «Αριστοτέλειον» κινηματοθέατρο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών. Στις 25 Ιανουαρίου 2010 θα δοθεί και μία παράσταση στο Κέντρο Τεχνών Βέροιας.

Η παράσταση παίζεται από Τετάρτη ως Κυριακή στις 9 το βράδυ. Προπώληση εισιτηρίων γίνεται στο εκδοτήριο του «Αριστοτέλειου» κινηματοθεάτρου από Τρίτη ως Κυριακή από τις 9.30 το πρωί ως τις 9.30 το βράδυ.

Ο «Βαφτιστικός» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 18 Ιουλίου του 1918, είναι ένα κωμειδύλλιο, με στοιχεία φάρσας και θεωρείται το δημοφιλέστερο έργο του Θεόφραστου Σακελλαρίδη και μία από τις καλύτερες ελληνικές οπερέτες. Η υπόθεση του έργου εξελίσσεται το 1912 στην περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων.

Τα σκηνικά είναι του Μανόλη Παντελιδάκη, η μουσική διεύθυνση του Λευτέρη Καλκάνη και του Κωστή Παπάζογλου, οι χορογραφίες της Βρισηίδας Σολωμού. Υπεύθυνη χορωδίας, Αγγελική Κρίσιλα, ενδυματολόγος, Μπιάνκα Νικολαρέιζη. Τους ρόλους ερμηνεύουν Τζίνα Πούλου, Γιάννης Χριστόπουλος, Φίλιππος Σοφιανός, Ειρήνη Καράγιαννη, Δημήτρης Ναλμπάντης, Παύλος Μαρόπουλος, Παναγιώτης Αθανασόπουλος, Αναστάσιος Κολοβός, Ηλέκτρα Καρτάνου, Δημήτρης Ρούσσος και Μαρία Θεοδωρίδου. Χορεύουν οι Αλαίν Ριβέρο Ροντρίγκεζ και Ευγενία Σιγαλού. Συμμετέχουν η Συμφωνική Ορχήστρα Πολιτιστικού Οργανισμού δήμου Καλαμαριάς και η Χορωδία του δήμου Θεσσαλονίκης. [enet.gr, 13:46 Τετάρτη 30 Δεκεμβρίου 2009]