Η πρωτοποριακή ματιά των «Πουριτανών»

  • Η Ες Ντέβλιν υπογράφει τα εκπληκτικά σκηνικά του έργου του Βιντσέντσο Μπελίνι που έκανε προχθές πρεμιέρα στο Μέγαρο Μουσικής

Αν υπάρχει ένα έργο που θα έπρεπε να επιλέξετε από το φετινό πυκνό ρεπερτόριο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής αυτό είναι οι «Πουριτανοί» του Βιντσέντσο Μπελίνι. Οχι τόσο για το ίδιο το έργο, τον θρίαμβο του αγνού έρωτα με φόντο τον εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στους Βασιλόφρονες Στιούαρτ και τους Πουριτανούς στο Πλίμουθ του 17ου αιώνα. Αλλά είναι η μοναδική ευκαιρία σας να έρθετε σε επαφή με το έργο μιας σκηνογράφου που ακούγεται ως το επικρατέστερο όνομα για την ανάληψη του set design των Ολυμπιακών του Λονδίνου, σε τρία χρόνια από σήμερα. Η δουλειά της για τα σκηνικά των «Πουριτανών» (συμπαραγωγή της Αθήνας με την De Nederlandse Opera του Αμστερνταμ και το Grand Th��tre της Γενεύης) είναι από μόνη της μια οπτική εμπειρία πέρα από τα συνηθισμένα.

Η Ες Ντέβλιν (Ες, όπως Εσμεράλντα) ήταν πριν από λίγα χρόνια το ανερχόμενο αστέρι της αγγλικής σκηνογραφίας. Η εξέλιξή της, όμως, ήταν τόσο ραγδαία με αποτέλεσμα κάθε χαρακτηρισμός που παραπέμπει σ’ ένα πολλά υποσχόμενο μέλλον να θεωρείται εκ των πραγμάτων ξεπερασμένος. Ξεκίνησε από το θέατρο προτείνοντας ρηξικέλευθα, ανατρεπτικά σκηνικά που ωστόσο πήγαιναν πολύ πέρα από τον αιφνιδιασμό. Πολύ γρήγορα το όνομά της έγινε συνώνυμο της σύγχρονης, τολμηρής, «προκλητικής» σκηνογραφίας με αποτέλεσμα να «συγκινήσει» ανθρώπους κι από άλλους καλλιτεχνικούς χώρους. Η εμπλοκή της στην όπερα (πεδίο ακόμα πιο προνομιακό σε σχέση με το θέατρο) μεγέθυνε το άστρο της για να ακολουθήσουν πρότζεκτ με σταρ της μουσικης βιομηχανίας (Pet Shop Boys, Kanye West, Mika).

Το βάπτισμα του πυρός στην όπερα ήρθε το 2003, επτά χρόνια μετά την πρώτη της δουλειά στο θέατρο. Η σχέση της Ντέβλιν με το λυρικό θέατρο χρονολογείται πολύ παλιότερα από την εποχή που η μητέρα της, ουαλλικής καταγωγής, την έπαιρνε σχεδόν σε κάθε παραγωγή της English National Opera. Ηταν μόνο 13 ετών.

  • Η πρώτη παραγωγή

«Η μητέρα μου τραγουδούσε σε χορωδίες και λατρεύει την όπερα», λέει στην «Καθημερινή». «Αν προαγοράσεις εισιτήρια για ολόκληρη την σεζόν έχεις τη δυνατότητα να βρει καταπληκτικές θέσεις σε πολύ χαμηλές τιμές». Η πρώτη της δουλειά στην όπερα ήταν στη Βιέννη για λογαριασμό του «Μάκβεθ» του Ερνστ Μπλοχ. Από την πρώτη παραγωγή έδειξε τις διαθέσεις της. Ενα μαύρο κουτί σαν μια camera obscura, εικαστική αλληγορία για τη συνείδηση της λαίδης. H Ντέβλιν έψαξε και βρήκε τις οδηγίες χρήσεως ενός Βικτωριανού ταχυδακτυλουργού για να φτιάξει έναν παραπλανητικό καθρέφτη που δημιουργεί ψευδαισθήσεις· κυριολεκτικά με καπνούς και κάτοπτρα.

Η Βιέννη άνοιξε το δρόμο με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν σημαντικές παραγγελίες από άλλα μεγάλα λυρικά θέατρα της Ευρώπης. O «Ντον Τζιοβάνι», συμπαραγωγή Βιέννης και Κοπεγχάγης, εξελίσσεται σ’ έναν κινούμενο διάδρομο ξενοδοχείου, ιδέα που βασίστηκε σε δύο ταινίες του Στάνλεϊ Κιούμπρικ, τη «Λάμψη» και τα «Μάτια ερμητικά κλειστά». Για την «Επιείκεια του Τίτο» της Βαρκελώνης και της Λειψίας πήρε πλάνα του εδάφους της Πομπηίας και τα χρησιμοποίησε ως ένα είδος πρόσοψης σε μια αφηρημένη πολυεπίπεδη κατασκευή από γυαλί και μπρούντζο.

Στην English National Opera επέστρεψε το 2006 αυτή τη φορά με την ιδιότητα της καταξιωμένης σκηνογράφου. Ενα χρόνο νωρίτερα είχε προηγηθεί το ντεμπούτο της στην Βασιλική Οπερα του Λονδίνου με τον «Ορφέα» του Φίλιπ Γκλας: ένα βέλος μήκους δώδεκα μέτρων από γυαλί ανέβαζε τους τραγουδιστές από τον χώρο της ορχήστρας στη σκηνή του Linbury Studio Theatre. Οι διαρκείς παραγγελίες από τον χώρο της όπερας δεν σημαίνει ότι σταμάτησαν οι συνεργασίες της με θεατρικούς οργανισμούς. Το αντίθετο. Κι επιπλέον η Ντέβλιν δεν φοβάται κάθε χρόνο να εμπλουτίζει το «ρεπερτόριό» της.

  • Η πρώτη συναυλία

Πρώτα ο χορός, το χοροθέατρο και μετά η μουσική βιομηχανία. Η πρώτη συναυλία που σχεδίασε ήταν για λογαριασμό των Wire στο Μπάρμπικαν του Λονδίνου. Ανάμεσα σε άλλα χώρισε τη σκηνή σε τρία μεγάλα κουτιά, τοποθετώντας εκεί κάθε μέλος του συγκροτήματος ξεχωριστά. H ιδέα έφτασε στα αυτιά του Κέιν Γουέστ ο οποίος την κάλεσε να σχεδιάσει το σκηνικό για το αμερικάνικο τουρ «Touch the Sky». Η συνεργασία επαναλήφθηκε και στην επόμενη περιοδεία του διάσημου ράπερ. Αυτή τη φορά σκέφτηκε μια άγονη επιφάνεια, σ’ έναν άγνωστο πλανήτη του Διαστήματος. Μετά τον Γουέστ ακολούθησε ο Μίκα, ενώ ήδη από το 2001 την είχαν ανακαλύψει οι πάντα ενημερωμένοι «Pet Shop Boys». Είχε σχεδιάσει το σκηνικό του μιούζικαλ «Closer to Heaven» που υπέγραψαν ο Νίλ Τέναντ και ο Κρις Λόου. Πέρυσι η Ες Ντέλβιν «άλωσε» και τον τελευταίο καλλιτεχνικό χώρο που της απέμενε. Σχεδίασε τα κοστούμια της ταινία «Rage» της Σάλι Πότερ με τον Τζουντ Λο και την Τζούντι Ντεντς που προβλήθηκε για πρώτη φορά τον Φεβρουάριο στο Φεστιβάλ του Βερολινου. Παρ’ όλα αυτά, ο χώρος του κινηματογράφου δεν της ήταν ξένος. Εχει σταδιοδρομήσει κυρίως μέσα από ανεξάρτητες ταινίες μικρού και μεσαίου μήκους. Το πιο διάσημο είναι «Τα τέσσερα όνειρα της Δεσποινίδας Χ», σκηνοθετημένο από τον Μάικ Φίγκις με την Κέιτ Μος.

  • Αλλο «δουλειά» άλλο μητρότητα

Δεν σκέφτηκε ποτέ η Ες Ντέβλιν να αφοσιωθεί σε ένα και μόνο είδος; «Πραγματικά απολαμβάνω την επιρροή που μπορεί να έχει το ένα είδος στο άλλο. Σας δίνω δύο παραδείγματα. Να φέρεις ένα χορογράφο του κλασικού μπαλέτου σ’ ένα ποπ project ή υπερσύγχρονα συστήματα φωτισμού σε μια όπερα».

Πώς μπορεί και απευθύνεται σε τόσο διαφορετικό κοινό κάθε φορά; «Κάθε κοινό διαθέτει παιδεία οπτικής κουλτούρας και σε όλους αρέσει να ακολουθούν μια αφηγηματική ροή. Βρίσκω ότι υπάρχουν πολύ περισσότερα κοινά σημεία ανάμεσα σ’ αυτούς τους ανθρώπους σε σχέση με αυτό που περιμένουμε μερικές φορές».

Οι μέρες της μοιάζουν βαρυφορτωμένες με δουλειά. «Ολες οι δουλειές μοιάζουν εύκολες συγκρινόμενες με το καθήκον μου να μεγαλώσω ένα κοριτσάκι δύο ετών»!

  • Αληθεύει ότι πρόκειται να έχετε ρόλο–κλειδί στις τελετές των Ολυμπιακών του Λονδίνου;

– Αυτό είναι μόνο φήμες.

Του Δημητρη Ρηγοπουλου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: