Οι «Πουριτανοί» του Βιντσέντσο Μπελίνι στην Αθήνα

  • Οι πουριτανοί στην Αθήνα
  • Η ΑΥΓΗ: 14/06/2009
  • Γράφει ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΛΟΥΚΑΚΟΣ

Οι διαμαρτυρόμενοι για διακριτική εις βάρος τους μεταχείριση Θεσσαλονικείς είχαν, ήδη στα 2006, το προνόμιο της πρώτης σύγχρονης αναβίωσης στη χώρα μας των «Πουριτανών», του κύκνειου άσματος του Βιντσέντσο Μπελίνι. Το έργο παρουσιάζει παροιμιώδεις δυσχέρειες γραφής για τη φωνή της υψιφώνου (που ο ίδιος ο Μπελλίνι μετρίασε στην εκδοχή που ετοίμασε για τη λιγότερο εκτεταμένη φωνή της Μαρία Μαλιμπράν,), αλλά ιδίως του τενόρου, δυσχέρειες προσανατολισμένες στις ιδιαίτερες ευκολίες του περίφημου τενόρου της εποχής Giovanni Battista Rubini.

Μέχρι την πρεμιέρα της Θεσσαλονίκης οι μόνες παραστάσεις που καταγράφονται εντός επικρατείας ήταν εκείνες περιοδεύοντα θιάσου στην Αθήνα, στα 1877, ιστορικές μολαταύτα γιατί σηματοδοτούσαν το απόλυτο ντεμπούτο της υψιφώνου Marcella Sembrich: η Πολωνέζα έμελλε να εξελιχθεί σε μιαν από τις πιο φημισμένες πριμαντόνες στη Μετροπόλιταν Όπερα της Νέας Υόρκης με ηχογραφικά τεκμήρια στην πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα.

Το γεγονός ότι το ίδιο το έργο επαναπροσδιορίστηκε μέσα από την ερμηνεία της (ελληνικής καταγωγής) Μαρίας Κάλλας, η οποία με αυτό τον ρόλο έκανε το άλμα στο μπελκάντο, ενώ η σκηνή της τρέλας της Ελβίρα αποτέλεσε την πρώτη δισκογραφική της χάραξη τον Νοέμβριο του 1949, δεν μετέβαλε το καθεστώς ελληνικής απουσίας των «Πουριτανών» από τον θεατρικό προγραμματισμό του 20ού αιώνα.

Η πρώτη αναβίωση του έργου από την Εθνική Λυρική Σκηνή, ως συμπαραγωγή με την Όπερα της Ολλανδίας και το Μεγάλο Θέατρο της Γενεύης, δεν είχε τη δυνατότητα να λάβει υπ’ όψιν αυτή την ελληνική ιδιαιτερότητα: έτσι το αθηναϊκό κοινό των 4 παραστάσεων (24-30/04/2009) στην αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών βρέθηκε αντιμέτωπο με τις αμφίβολες αναχωρήσεις από το κείμενο που επέβαλε (και αποπειράθηκε να εξηγήσει σε ενημερωτικό σημείωμα) ο σκηνοθέτης Francisco Negrin.

Χωρίς ταπεινότητα, ο Νεγκρίν διεκδίκησε μεγαλύτερη δραματουργική και ψυχογραφική σοφία από εκείνη του λιμπρετίστα Κάρλο Πέπολι, αλλά και του ίδιου του Μπελλίνι, που δημιούργησε τη βαθιά βιωμένη μουσική του αξιοποιώντας το συγκεκριμένο κείμενο. Έτσι μετέβαλε αυθαιρέτως σε τραγικό το προβλεπόμενο αίσιο τέλος της γενικής αμνηστίας, ενώ επιχείρησε να παρέμβει και στους χαρακτήρες, ιδίως στον αγαθοποιό θείο της ηρωίδας Τζόρτζο, που θέλησε να παραστήσει ως «κυνικό και ελαφρώς παράφρονα εκμεταλλευτή» (!), παραγνωρίζοντας τη σημασία του ως πρότυπου, που σηματοδοτούσε έκφραση αντισυστημικής ευαισθησίας σε έναν ασφυκτικό κοινωνικό κλοιό.

Ας είναι! Στην παράσταση της 28ης η μουσική θριάμβευσε και χωρίς τη σκηνοθετική αρωγή, κόντρα στο σκοτεινό και συνεχώς μετακινούμενο σκηνικό, την γραφή Μπράιντ ως …κωδικοποίηση αντιστασιακής αλληλογραφίας, αλλά και στην ασταθή και ανέκφραστη διεύθυνση του Andriy Yurkevych, που δεν διευκόλυνε τους νεαρούς τραγουδιστές. Τενόρος και σοπράνο συνυπήρξαν προσφάτως με τη Renata Scotto, μεγάλη Ελβίρα του παρελθόντος, σε εκδήλωση στη Δημοτική Όπερα της Νέας Υόρκης (…;) και κράτησαν επάξια τους ρόλους.

Η Κουβανοαμερικανίδα Eglise Gutierrez συνάρπασε με την πλαστικότητα του φραζαρίσματος, το έξοχο λεγκάτο και την ψυχηρή στρατοσφαιρική της εντέλεια, ενώ ο -επίσης Αμερικανός- τενόρος Bryan Hymel ανταποκρίθηκε με κομψότητα και ρώμη στις τερατώδεις απαιτήσεις του ρόλου. Δραματικός και ατρόμητος ο Ρικκάρντο του Ιταλού Giorgio Caduro, ελαφρύς και μελιστάλαχτος ο Τζόρτζο του Ούγγρου μπάσσου Balint Szabo. Ο Τάσος Αποστόλου (Γκουαλτιέρο) και η Ειρήνη Καράγιαννη (Ενρικέτα) συμπλήρωσαν πολυτελώς μια διανομή χωρίς κενά και με αξιοσημείωτη μουσικολογική ενημέρωση…

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: