Αΐντα στο Ηρώδειο από την ΕΛΣ

  • Οι σύγχρονες σκηνοθετικές αντιλήψεις συχνά γίνονται αντικείμενο σκληρού σχολιασμού από τους νοσταλγικούς μελομανείς του χθες, που αντιμετωπίζουν, όμως, το αντεπιχείρημα ότι πολλές από τις πολυτελείς αναβιώσεις του τότε ήσαν «κιτς», όρος αρκετά ακαθόριστος ώστε να συνδυάζει την καταγγελία της άσκοπης δαπάνης με τη μομφή του κακού γούστου.

Ανάλογα ερωτήματα δεν ανακύπτουν στην περίπτωση έργων που, από τον ίδιο τον προορισμό και την πρόθεση του δημιουργού τους, ενσωματώνουν τον ιδεολογικό και αισθητικό πυρήνα παρόμοιων αιτιάσεων. Τέτοιες περιπτώσεις αποτελούν τα μεγαλεπήβολα λυρικά θεάματα του πολυμήχανου Τζάκομο Μάγιερμπερ, που επιτέλους η Ευρώπη ανακαλύπτει χωρίς τις αντισημιτικές παρωπίδες του Βάγκνερ, αλλά και όπερες, όπως η «Αϊντα», ο «Ναμπούκο» ή η «Τουραντώ», ιδίως όταν αναβιώνουν σε αχανείς χώρους ρωμαϊκών αμφιθεάτρων, εντάσσοντας τον επιβλητικό όγκο των αρχαίων μνημείων στον σκηνογραφικό τους διάκοσμο.

Ιδιαιτέρως η «Αϊντα», που ο Βέρντι συνέθεσε κατά παραγγελίαν του Αιγυπτίου Αντιβασιλέως για τα εγκαίνια της Διώρυγας του Σουέζ και που πλήθη συρρέουν κάθε χρόνο να την απολαύσουν με φόντο τις Πυραμίδες στο Λούξορ ή την Αρένα της Βερόνα, δεν έχει ανάγκη απολογιών. Το «κιτς» είναι εδώ ενδιάθετο, στοχευμένο και απαραίτητο για την ουσιαστική υπηρέτηση του έργου, του οποίου αποτελεί αναπόσπαστη αισθητική συνιστώσα.

Υπ’ αυτήν την έννοια ευπρόσδεκτη υπήρξε η μετάκληση του μεγαλειώδους νατουραλιστικού σκηνικού της Αρένας από τη γοητευτική μεσαιωνική πόλη του Ρωμαίου και της Ιουλιέττας στο ομόλογό της Ωδείον Ηρώδου του Αττικού. Και είναι βέβαιο ότι το πνεύμα του αείμνηστου τενόρου Τζοβάννι Τζενατέλλο, του εισηγητή των ανοικτού χώρου μελοδραματικών παραστάσεων σε σύγχρονους καιρούς, θα ευλογούσε το εγχείρημα, αν θεωρούσε τους τραγουδιστές που επελέγησαν αντάξιους του οράματός του. Σπουδαίος Ρανταμές και Οθέλλος ο ίδιος, ο Τζενατέλλο θα απέρριπτε για τον ρόλο τόσο τον οπτικά εντυπωσιακό αλλά ελάχιστου φωνητικού όγκου Βενεζουελανό Χοσέ Μπαλεστρίνι όσο και τον σκηνικά αντιπαθή και φωνητικά άξεστο Ρώσο Αβγκούστ Αμόνωφ.

Από την άλλη πλευρά, αν και επωμίζεται συχνά τους μεγάλους ρόλους του Βέρντι στην Ιταλία και αλλού, η Δήμητρα Θεοδοσίου δεν διαθέτει τον επιβλητικό όγκο και το εύρος εκφοράς μιας Αΐντα στη διαδοχή της Ρενάτα Τεμπάλντι, της Αντονιέττα Στέλλα ή της Γκαμπριέλλα Τούτσι (για να περιορισθούμε στις Ιταλίδες προκατόχους της), των οποίων ανεπιτυχώς επιχειρεί να διεκδικήσει την κληρονομιά. Πολύ περισσότερο προορισμένη για τον επώνυμο ρόλο μοιάζει η -επίσης βενεζουελανή- νεαρή Άνα Λουκρέσια Γκαρσία, που ικανοποίησε με την πλούσια ανταπόκρισή της στις προκλήσεις της γ’ πράξης και τα σαρκώδη πιανίσσιμι της σκηνής του τάφου.

Χωρίς σκηνικό χάρισμα και με δεκαετίες δράσης πίσω της, η Ντολόρα Τζάζικ χάρισε μολαταύτα αναλαμπές συγκίνησης στη σπαρακτική σκηνή της Αμνέριδας στην τελευταία πράξη, ενώ αξιοσημείωτη φωνητική και δραματουργική επάρκεια κατέδειξε η Πριγκίπισσα της Πολωνής Μαλγκορζάτα Βαλέφσκα, χωρίς όμως το άγγιγμα ιδιοφυΐας που απαιτεί ο ρόλος. Σφιχτός ο Αμονάσρο του Γιάννη Γιαννίση, εξαιρετικού επιπέδου ο Βασιλιάς (Δημήτρης Κασσιούμης), ο Ράμφις (Δημήτρης Καβράκος και, σε μιαν από τις ωραιότερες πρόσφατες εμφανίσεις του, ο Χριστόφορος Σταμπόγλης), ο Αγγελιαφόρος (Γιώργος Σαμαρτζής) και η Ιέρεια (Μαρία Βλαχοπούλου).

Ως αποκαλύψεις των παραστάσεων αυτών, όμως, αναδείχθηκαν ο Αμονάσρο του Δημήτρη Πλατανιά, που επιβεβαιώθηκε ως κορυφαίος βερντιανός βαρύτονος της εποχής μας με αποθέματα και φραζάρισμα της καλύτερης ιταλικής σχολής του ένδοξου παρελθόντος, και ο αρχιμουσικός Κάρλο Μοντανάρο, που χάρισε τοσκανίνειο σφρίγος, δυναμισμό και ακρίβεια στη διεύθυνση των συνόλων της ΕΛΣ…

  • Γράφει ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ Π. ΛΟΥΚΑΚΟΣ, Η ΑΥΓΗ: 12/07/2009
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: