Archive for Οκτώβριος 2009

Η «Ελένη» του Ρίτσου επιστρέφει στο Μέγαρο

  • Εργα Θ. Μικρούτσικου και Σοστακόβιτς περιλαμβάνει η συναυλία-φόρος τιμής στον ποιητή για τα 100 χρόνια από τη γέννησή του

Δεκαέξι χρόνια μετά το πρώτο επιτυχημένο ανέβασμα της «Επιστροφής της Ελένης» (σε μουσική Θάνου Μικρούτσικου, λιμπρέτο Χρήστου Δ. Λαμπράκη και σκηνοθεσία Πιερ Κονστάντ ) και δέκα μετά το δεύτερο (σε παραγωγή και σκηνοθεσία Δημήτρη Παπαϊωάννου ), το αθηναϊκό κοινό θα έχει εκ νέου την ευκαιρία να παρακολουθήσει ένα εκτεταμένο απόσπασμα από το εν λόγω μονόπρακτο έργο στο Μέγαρο. Πρόκειται για τον Μονόλογο της Ελένης τον οποίο ο Θ. Μικρούτσικος συνέθεσε πάνω σε στίχους του Γιάννη Ρίτσου και θα τον αποδώσει, στο πλαίσιο της συναυλίας-αφιερώματος στον ποιητή με την αφορμή της συμπλήρωσης 100 χρόνων από τη γέννησή του η διακεκριμένη υψίφωνος Μάτα Κατσούλη, πλαισιωμένη από την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της ΕΡΤ υπό τον Α. Μπαλτά.

Η ίδια υπήρξε η ερμηνεύτρια του ρόλου της Ελένης της Τροίας και στο ανέβασμα της «Επιστροφής της Ελένης» το 1999, το οποίο διέγραψε και επιτυχημένη διαδρομή στο εξωτερικό. Πώς προσεγγίζει τον μονόλογο μία δεκαετία αργότερα; «Βλέπω πλέον πιο καθαρά το πώς ο συνθέτης έχει προσεγγίσει το νόημα των λέξεων. Το συγκεκριμένο έργο, μάλιστα, μου θυμίζει την εποχή που ολοκλήρωνα μια φάση της καριέρας μου στην Ελλάδα και τα επόμενα βήματα είχαν να κάνουν περισσότερο με το εξωτερικό. Θα έλεγαότι η “Επιστροφή της Ελένης” ήταν, κατά κάποιον τρόπο, μια γέφυρα για μένα» λέει η Μάτα Κατσούλη.

Οσον αφορά το υπόλοιπο πρόγραμμα της συναυλίας- η οποία εγκαινιάζει τον κύκλο «Μουσικές του 20ού και 21ου αιώνα»- περιλαμβάνει επίσης το έργο «Αργή κίνηση» («Slow motion») για ορχήστρα εγχόρδων του Θ. Μικρούτσικου, το «Πρωινό Αστρο» – νανούρισμα του Αλκη Μπαλτά, από το ομώνυμο έργο του Γ. Ρίτσου, καθώς και τη Συμφωνία αρ. 14 έργο 135 του Ντ. Σοστακόβιτς . Το έργο γράφτηκε για υψίφωνο, βαθύφωνο, μικρή ορχήστρα εγχόρδων και κρουστά πριν από 40 ακριβώς χρόνια, οπότε και παρουσιάστηκε σε α΄ εκτέλεση από την Ορχήστρα Δωματίου της Μόσχας υπό τον Ρ. Μπαρσάι. Οσο για τον ίδιο τον συνθέτη, θεωρούσε τη 14η Συμφωνία έργο μείζονος σημασίας για ολόκληρη την πορεία του. Στην παρουσίαση στο Μέγαρο, τα μέρη για υψίφωνο θα ερμηνεύσει η Μάτα Κατσούλη και για βαθύφωνο o διεθνώς διακεκριμένος Δημήτρης Καβράκος.

Η συναυλία «2009- Ετος Γιάννη Ρίτσου» θα δοθεί τη Δευτέρα 2/11 στην Αίθουσα Φίλων της Μουσικής του Μεγάρου, στις 20.30.

  • ΤΟ ΒΗΜΑ, Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2009
Advertisements

Ο Ορφέας ταξιδεύει στον Αδη

  • Την κωμική όπερα «Ο Ορφέας στον Αδη» του Ζ. Οφενμπαχ παρουσιάζει το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης για τέσσερις παραστάσεις στις 13, 14, 16 και 18 Νοεμβρίου.

Η μουσική διεύθυνση της Συμφωνικής Ορχήστρας του Δήμου Θεσσαλονίκης είναι του καλλιτεχνικού διευθυντή του Μεγάρου Μουσικής, Ν. Αθηναίου, η σκηνοθεσία της Μ. Κάλμπαρη, τα σκηνικά και τα κοστούμια του Π. Μέξη, και ερμηνεύουν οι Γ. Χριστόπουλος, Κ. Δημοπούλου, Ζ. Τερζάκης, Ε. Καραγιάννη, Κ. Πατσαλίδης, Β. Τσαμπαλή, κ.ά., ενώ συμμετέχει επίσης η Χορωδία Θεσσαλονίκης.

Φαινομενικά η υπόθεση του έργου είναι η διακωμώδηση του αρχαίου μύθου του Ορφέα και της Ευρυδίκης, ωστόσο μέσα από αυτόν επιχειρούνται η σάτιρα της ευρωπαϊκής οπερατικής παράδοσης, η λοιδορία των ηθών της εποχής και η καυστική κριτική ακόμη και γνωστών προσώπων, όπως ο Ναπολέοντας, που αναγνωρίζεται με τη μορφή του Ολυμπίου Διός.

Το έργο είναι γεμάτο εύθυμα τραγούδια, έξυπνους μουσικούς διαλόγους και ζωηρά ορχηστρικά μέρη, με δημοφιλέστερες μελωδίες «Το ντουέτο της μύγας» και το γνωστό καν-καν «Καλπασμός της κολάσεως».

Η προπώληση των εισιτηρίων γίνεται από το εκδοτήρια του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης και κοστίζουν: 75 ευρώ, 60 ευρώ, 45 ευρώ, 30 ευρώ και 15 ευρώ τα μαθητικά-φοιτητικά.

Γιάννης Γιαννίσης, καλλιτεχνικός διευθυντής της Oπερας Θεσσαλονίκης. Παντρεύοντας το όραμα με τον ορθολογισμό

«Η πλήρης ανεξαρτητοποίηση της Οπερας Θεσσαλονίκης θα της πρόσφερε πιο ανοιχτούς ορίζοντες» τονίζει στο «Τ+ζ» ο Γιάννης Γιαννίσης.

Ένα χρόνο συμπληρώνει αυτό το μήνα ο Γιάννης Γιαννίσης στη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή της Όπερας Θεσσαλονίκης. Μέσα σ’ αυτόν το χρόνο, βλέποντας ένα δημιουργικό μέλλον για την Όπερα Θεσσαλονίκης με έντονη παρουσία στην καλλιτεχνική ζωή τόσο της πόλης όσο και της υπόλοιπης χώρας, προωθεί καινοτομίες και αλλαγές που αφορούν την οργάνωση και στελέχωση του Οργανισμού, αλλά και το παραγόμενο καλλιτεχνικό έργο και την προβολή του.

Η Όπερα Θεσσαλονίκης πορεύεται στο αύριο, παντρεύοντας με ένα μοναδικό τρόπο το όραμα και τον ορθολογισμό, και καλεί τους παλιούς αλλά και τους εκκολαπτόμενους φίλους της όπερας να γίνουν συν-θεατές και συν-οδοιπόροι σ’ αυτό το πολύπλευρο μουσικό «ταξίδι».

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της λυρικής σκηνής που στολίζει την κόρη του Θερμαϊκού μιλά στο «Τέχνη & ζωή».

  • Μιλήστε μας για τους στόχους σας για την Όπερα Θεσσαλονίκης;

«Η διάδοση της ιδέας της λυρικής μουσικής και η προώθηση της μουσικής παιδείας στο ευρύ κοινό της βόρειας Ελλάδας είναι ένας από τους βασικότερους στόχους της Όπερας Θεσσαλονίκης. Ωστόσο, η προβολή της πόλης της Θεσσαλονίκης ως τόπου παραγωγής σημαντικών πολιτιστικών γεγονότων, αλλά και η ευρύτερη συνεργασία της με άλλους φορείς της πόλης για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος και μιας κουλτούρας δημιουργικότητας, συμμετοχής και ευγενούς άμιλλας στο πολιτιστικό πεδίο, αποτελούν σίγουρα βασικές επιδιώξεις.

Παράλληλα, ευελπιστούμε να ανανεώσουμε εκ βάθους την εικόνα της Όπερας Θεσσαλονίκης και για το λόγο αυτό θελήσαμε να αλλάξουμε και το λογότυπό μας, δημιουργώντας κάτι λιτό, ευπρεπές και φρέσκο, όπως είναι και τα σχέδιά μας για το μέλλον της Όπερας της συμπρωτεύουσας.»

Στιγμιότυπο από τον «Don Giovanni» του Mozart, που παρουσιάστηκε το Σεπτέμβριο από την Όπερα Θεσσαλονίκης.

  • Ποιο είναι το καλλιτεχνικό πρόγραμμα της Όπερας Θεσσαλονίκης για την περίοδο 2009-2010 και πώς επιλέχτηκε;

    «Η αυλαία άνοιξε το Σεπτέμβριο με την Όπερα «Don Giovanni» του Mozart, ένα έργο διαχρονικής αξίας, όπου το τραγικό και το κωμικό, το σοβαρό και το εύθυμο, συνθέτουν το δραματικό οικοδόμημα και οδηγούν τον θεατή στη σφαίρα του μεγάλου στοχασμού, της αέναης σύγκρουσης, της ατέρμονης δημιουργίας. Η τελική αυλαία θα είναι με την οπερέτα «Ο Βαφτιστικός» του Θεόφραστου Σακελλαρίδη. «Ο Βαφτιστικός» αναμφισβήτητα θεωρείται μια παράσταση-«σταθμός», που θα ξαναπαρουσιαστεί στη βόρεια Ελλάδα έπειτα από 50 ολόκληρα χρόνια.

    Επιπλέον, από τον Οκτώβριο και μέχρι την άνοιξη του 2010, θα δοθεί μια σειρά παραστάσεων της παιδικής όπερας «Ο μαγικός αυλός». Το εξαίσιο μουσικό παραμύθι θα ταξιδέψει τους μικρούς φίλους της όπερας στον κόσμο της φαντασίας και του ονείρου. Η υπέροχη μουσική του Mozart, με ανυπέρβλητη χάρη προσδίδει στο παραμύθι μια μαγική διάσταση, που θα συναρπάσει τα παιδιά. Ο μύθος γίνεται ερέθισμα για μουσική και η μουσική ερέθισμα για δράση. Ακόμη, εξετάζουμε ως ενδεχόμενο οι παραστάσεις του «Μαγικού Αυλού» να δίνονται κατά τη διάρκεια επισκέψεων σε σχολεία που θα επιλεχθούν.»

    • Ποια είναι τα άμεσα προς επίλυση θέματα που αντιμετωπίζει η Όπερα Θεσσαλονίκης;

    «Το βασικό θέμα προς επίλυση είναι η ανεξαρτητοποίησή της. Με δεδομένο ότι ήδη το υπουργείο την αποσυνδέει από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, αφού έχει ανεξάρτητο διοικητικό συμβούλιο, καλλιτεχνικό διευθυντή και επιδότηση, η πλήρης ανεξαρτητοποίησή της λειτουργικά θα σήμαινε ευελιξία και δυνατότητα για περαιτέρω άνθηση.

    Εμείς, ως ομάδα, κινούμαστε βάσει ενός μακροπρόθεσμου οράματος για την πόλη μας και πέρα από τα τοπικά σύνορά της. Η ανεξαρτητοποίηση της Όπερας θα της πρόσφερε πιο ανοιχτούς ορίζοντες. Είναι όπως τα παιδιά που τα μεγαλώνουν οι γονείς… Με το που μαθαίνουν να περπατάνε, πρέπει οι γονείς να τα αφήνουν να πειραματίζονται μόνα τους. Μόνο έτσι ο «μικρόκοσμος» μετουσιώνεται σε πραγματικότητα…

    Εν προκειμένω, ας μην ξεχνάμε ότι η Όπερα Θεσσαλονίκης οφείλει να ανήκει πρωταρχικά στους πολίτες της τοπικής κοινωνίας και κατ’ επέκταση όλης την υπόλοιπη Ελλάδας. Επομένως, πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού μου, νιώθω ότι έχω δίπλα μου τα οράματα και τις ελπίδες όλων αυτών που περιμένουν από εμένα, από εμάς, ένα δυναμικό, νέο παρόν της Όπερας Θεσσαλονίκης.»

    • Ποια η συνδρομή-αρωγή του υπουργείου Πολιτισμού στην προβολή και ανάπτυξη της Όπερας της συμπρωτεύουσας;

    «Αναμένουμε και ευελπιστούμε στην αρωγή του υπουργείου Πολιτισμού. Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα έχουμε την αμέριστη -έμπρακτη- στήριξή του, κυρίως με περισσότερα κονδύλια, που θα μας επιτρέψουν να εμπλουτίσουμε και να διευρύνουμε το πρόγραμμά μας με περισσότερες παραστάσεις και παραγωγές. Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο παρανομαστής είναι ένας και κοινός: o πολιτισμός πρέπει να ανήκει σε όλους. Είναι όμως σίγουρο ότι η όπερα και η τέχνη γενικότερα θα είναι το όχημα για να μάθουμε όλοι περισσότερα πράγματα, πιο γόνιμα και πιο δημιουργικά, για το μέλλον, με απόλυτο σεβασμό στις αξίες και στα ήθη. Σας θέλουμε όλους εδώ δίπλα μας, για να βλέπετε αυτή μας την πορεία.»

    • Διεθνής πορεία

    Γεννημένος στην Αθήνα, ο Γιάννης Γιαννίσης σπούδασε μονωδία με την Κική Μορφονιού στο Ωδείο της πρωτεύουσας, απ’ όπου αποφοίτησε το 1989 με αριστείο και διάκριση. Το 1990 κέρδισε υποτροφία από το Ίδρυμα Μαρία Κάλλας και συνέχισε τις σπουδές του στη Σχολή Τζούλιαρντ της Νέας Υόρκης, με τον Τσαρλς Κέλις, ενώ έχει τιμηθεί με βραβεία και διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς.

    Έκανε το ντεμπούτο του στο λυρικό θέατρο το 1987, ερμηνεύοντας στο Ηρώδειο το ρόλο του Σέσιλ στη «Μαρία Στιούαρτ» του Ντονιτσέττι. Έκτοτε συνεργάστηκε -στην Ελλάδα και το εξωτερικό- με γνωστά λυρικά θέατρα και σπουδαίους συντελεστές, σε πληθώρα σημαντικών ρόλων.

    Στη δισκογραφική του δραστηριότητα περιλαμβάνονται συνεργασίες με γνωστά ονόματα, όπως ο Τζέιμς Λιβάιν, ο Πλάθιντο Ντομίνγκο, ο Λουτσιάνο Παβαρόττι, ο Σέριλ Μιλνς, η Απρίλε Μίλο, η Μιρέλα Φρένι, ο Τζέιμς Μόρις, ο Χουάν Πονς, στα έργα «Ιδομενέας», «Ριγολέτος», «Οι Λομβαρδοί», «Φεντόρα», «Αντρέα Σενιέ», «Το κορίτσι της Δύσης», «Ντον Καρλ».

    • Συνέντευξη στο ΓΙΩΡΓΟ Σ. ΚΟΥΛΟΥΒΑΡΗ, Η Ναυτεμπορική, 16/10/2009

    Η «Αλκηστη» τραγουδά στο Μέγαρο

    • Η όπερα του Γκλουκ θα παρουσιαστεί στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη με τη συμμετοχή κορυφαίων λυρικών ερμηνευτών

    Η επικείμενη παράσταση της «Αλκηστης» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών έρχεται να συμπληρώσει ένα τρίπτυχο με τις ωραιότερες όπερες του Γκλουκ, το οποίο εγκαινιάστηκε με την «Ιφιγένεια εν Ταύροις» (1993) και συνεχίστηκε με το έργο «Ορφέας και Ευρυδίκη» (1997). Πρόκειται για μια παρουσίαση σε συναυλιακή μορφή, η οποία φιλοδοξεί να αναδείξει αυτή καθαυτή την ομορφιά της μουσικής. Δύο κορυφαίοι και ιδιαιτέρως αγαπητοί στο ελληνικό κοινό λυρικοί ερμηνευτές, η ιταλίδα ντίβα Αννα Κατερίνα Αντονάτσι και ο αμερικανός τενόρος Γκρέγκορι Κούντε, ενσαρκώνουν τους ρόλους του πρωταγωνιστικού ζευγαριού στο πλαίσιο μιας διαλεχτής διανομής, στην οποία συμπράττουν επίσης διακεκριμένοι έλληνες καλλιτέχνες. Η επιμέλεια του σκηνικού χώρου, ο σχεδιασμός των προβολών και των φωτισμών είναι του Νίκου Πετρόπουλου. Τη διεύθυνση της Ορχήστρας Πατρών σε όργανα εποχής έχει ο Γιώργος Πέτρου, ενώ τη μουσική προετοιμασία έχει φροντίσει ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος, ο οποίος παίζει και μπάσο κοντίνουο. Συμμετέχει η Χορωδία της ΕΡΤ.

    Η «φιλοσοφία» αυτής της παραγωγής αποκαλύφθηκε χθες σε συνέντευξη Τύπου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών παρουσία του συνόλου των συντελεστών. Παίρνοντας τον λόγο η Αννα Κατερίνα Αντονάτσι εξέφρασε τη χαρά της για το γεγονός ότι επιστρέφει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αλλά και την ελπίδα της η παράσταση να ανταποκριθεί στις υψηλές προσδοκίες που έχει ήδη δημιουργήσει. Απαντώντας δε σε ερώτηση σχετικά με την ερμηνεία της ηρωίδας η Αντονάτσι έδωσε τη δική της ενδιαφέρουσα διάσταση: «Η μουσική του Γκλουκ αποκαλύπτει τον χαρακτήρα της Αλκηστης. Η αλήθεια είναι ότι δεν βρίσκω συγκεκριμένη επικαιρότητα στην προσωπικότητά της. Θεωρώ ότι είναι μια ηρωίδα “μαρμάρινη” και παραμένει στο μυθολογικό στοιχείο της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Για να πω την αλήθεια, μου φαίνεται κάπως περίεργη η επιλογή του Γκλουκ για ένα ευχάριστο τέλος. Κατά τη γνώμη μου, κάνει το έργο κάπως πιο τετριμμένο».

    Από την πλευρά του, ο Γκρέγκορι Κούντε δήλωσε ευτυχής που συναντάται εκ νέου επί σκηνής με την ιταλίδα ντίβα (έχουν συμπρωταγωνιστήσει στο παρελθόν στη «Στέψη της Ποππαίας» στο Μέγαρο αλλά και σε μια παράσταση στο Παρίσι) και εξέφρασε την ανυπομονησία του για την πρώτη «αναμέτρησή» του με τον ρόλο του Αδμήτου. «Εργο συνόλου» χαρακτήρισε από την πλευρά του την «Αλκηστη» ο Γιώργος Πέτρου, ο οποίος εστίασε ιδιαιτέρως στην παρουσίαση της όπερας με όργανα εποχής.

    • Με γαλλικό «κοστούμι»

    Η «Αλκηστη» παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Βιέννη τον Δεκέμβριο του 1767 με ιταλικό λιμπρέτο του Ρ. Καλτσαμπίτζι και εννέα περίπου χρόνια αργότερα, τον Απρίλιο του 1776, στο Παρίσι, στα γαλλικά, σε προσαρμογή του Μαρί Φρανσουά Λουί Γκαν Λεμπλάν Ρουλέ. Σε αυτή την εκδοχή θα παρουσιαστεί εξάλλου και στο Μέγαρο. Η απόλυτη κυριαρχία της ηρωίδας- ενσάρκωση και σύμβολο του ιδανικού συζυγικού έρωτα που φθάνει ως την αυτοθυσία -, τα απογειωτικά και πλούσια χορωδιακά, η ένταση της ενορχήστρωσης και κυρίως η δραματική και μουσική αρτιότητα συγκροτούν τον βασικό «καμβά» αυτής της άκρως γοητευτικής όπερας.

    Η «Αλκηστη» του Γκλουκ, όπερα σε τρεις πράξεις, θα παρουσιαστεί στις 19 και 22 Οκτωβρίου, στις 21.00, στην Αίθουσα Αλεξάνδρα Τριάντη του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. [TO BHMA, Παρασκευή 16 Οκτωβρίου 2009]

    ΠΑΡΙΣΙ . ΤΟ ΟΜΟΡΦΟ KITSCH

    • Η ηρωίδα ακούει μια φωνή εκτός σκηνής να την καλεί. Η φωνή ανήκει σαφώς σε υψίφωνο. Μολοντούτο η ηρωίδα αναρωτιέται μήπως την καλεί ο αγαπημένος της.

    Πρόκειται για ένα από τα ευτράπελα που βρίσκουν οι κριτικοί στη Μιρέιγ του Σαρλ Γκουνό την οποία επέλεξε ο Νικολά Ζοέλ για να εγκαινιάσει τη σεζόν της Οπερας του Παρισιού (στο Ρalais Garnier ως τις 14 Οκτωβρίου).  Συνυπολογίζοντας και τη συντηρητική σκηνοθεσία, του ίδιου του Ζοέλ, πολλοί φαίνεται να πιστεύουν ότι όλα αυτά αποτελούν «μανιφέστο αισθητικής» με το οποίο ο νέος διευθυντής του ιδρύματος θέλει να δηλώσει με σαφήνεια ότι έληξε οριστικά η εποχή του καινοτόμου προκατόχου του Ζεράρ Μορτιέ, του τόσο επιρρεπούς στους πειραματισμούς. Η όπερα αυτή του Γκουνό, αγροτικό δράμα που θυμίζει την ιστορία του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, βασισμένη σε μακροσκελές ποίημα του Φρεντερίκ Μιστράλ, μεταφρασμένο από τα προβηγκιανά, παρά τις μουσικές αρετές της, φαίνεται ότι χαρακτηρίζεται από πολλές αδυναμίες, ιδίως στο δραματικό επίπεδο. Για τις επιλογές του Ζοέλ οι κριτικοί πέραν της Μάγχης (και του Ατλαντικού) είναι μάλλον επιεικείς. Οσο για τους συμπατριώτες του, υπάρχουν ανάμεσά τους οι συγκαταβατικοί, που μιλούν για «Μια όμορφη Μιρέιγ αλλά πολύ kitsch», άλλοι όμως είναι πολύ αυστηρότεροι υποστηρίζοντας ότι το έργο, «σχεδόν τέλειο μουσικά», «πάσχει από ανάξιά του σκηνοθεσία» και διατυπώνοντας αντιρρήσεις ακόμη και για τους δύο πρωταγωνιστές, την αλβανίδα υψίφωνο Ινβα Μούλα  και τον αμερικανό τενόρο Τσαρλς Καστρονόβο, τους οποίους άλλοι βρίσκουν υπέροχους.

    ΣΑΛΤΣΜΠΟΥΡΓΚ. ΜΕΛΩΔΙΚΟΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

    Οποια εποχή του χρόνου και αν την επισκεφθεί κανείς η πόλη του Μότσαρτ έχει να του προσφέρει μουσικές απολαύσεις καθ΄ ότι είναι ταυτισμένη με την τέχνη των ήχων, αν δεν είναι κιόλας η «πιο κουλτουριάρικη πόλη» όπως τη λένε. Αρχίζοντας από τον Ιανουάριο με την Εβδομάδα Μότσαρτ, για να φθάσει ως τον Δεκέμβριο με τις χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις, ο επισκέπτης περνάει από πλήθος γεγονότα, από την Μπιενάλε, το Πασχαλινό Φεστιβάλ, το μεγάλο και φημισμένο Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ τον ΙούλιοΑύγουστο, το Φεστιβάλ Τζαζ. Τον Οκτώβριο (ως τις 27 του μηνός) το Σάλτσμπουργκ προσφέρει τις Κulturtage, τις Ημέρες Πολιτισμού, με όπερα, μπαλέτο, συναυλίες και άλλα. Οι Κulturtage, καρπός των προσπαθειών διαφόρων φορέων της πόλης, ιδρύθηκαν το 1972 και από πολύ νωρίς καθιερώθηκαν διεθνώς για τη μεγάλη ποικιλία και την υψηλή ποιότητα των εκδηλώσεών τους, οι οποίες πραγματοποιούνται σε διάφορα σημεία, μεταξύ των οποίων και το Μεγάλο Θέατρο του Φεστιβάλ. Στο εφετινό πρόγραμμα, λαμπρό, όπως πάντα, παρουσιάστηκε ήδη ηΑΐντα του Βέρντι από την Κρατική Οπερα της Πράγας, ενώ η επόμενη μεγάλη στιγμή έρχεται στις 20 του μηνός, όταν το κοινό θα απολαύσει τονΔον Κιχώτηαπό το Χοροθέατρο της Αγίας Πετρούπολης (φωτογραφία) στη χορογραφία του Μπορίς Αϊφμαν, γνωστού κυρίως, όπως διαβάζουμε, για «τις ζοφερές απεικονίσεις του εναγώνιας σεξουαλικότητας και ακραίων ψυχολογικών καταστάσεων».

    Συμμετέχουν επίσης σπουδαία συγκροτήματα, εντόπια και ξένα, καθώς και διακεκριμένοι σολίστ, όπως η Φιλαρμονική της Βαρσοβίας και ο Μπορίς Μπρόβστιν που θα ερμηνεύσουν το Κοντσέρτο για Βιολί του Τσαϊκόφσκι.

    ARS… BREVISΑναστασία Ζενάκου, Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2009

    Λόενγκριν στη Βιέννη

    Η ατμόσφαιρα της Βιέννης δεν έχει, ίσως, την όμοιά της στην Ευρώπη. Μια πρωτεύουσα με ζωντανό και προσιτό το αυτοκρατορικό της παρελθόν μέσα από την αρχιτεκτονική και χωροταξική της ταυτότητα. Ένας αέρας ρομαντισμού και βαλκανικής χαλαρότητας διαπερνούν την ατμόσφαιρα της σύγχρονης μεγαλούπολης και μετριάζουν τη γερμανική τελειοθηρία των κατοίκων της.

    Και βέβαια πρόκειται για την κατ’ εξοχήν πόλη της Μουσικής με εμβληματικό επίκεντρο, όσο καμιά άλλη, την όπερά της που δεσπόζει στην πλατεία Κάραγιαν και ατενίζει συντροφικά το θρυλικό ξενοδοχείο Sacher με τις περιώνυμες Torten του. Είναι τόσο σημαντική η Όπερα για τη Βιέννη, ώστε είναι η μόνη στον κόσμο που φιλοξενεί στην τάφρο της μιαν ορχήστρα τόσο σπουδαία και χαρακτηριστική όσο η φιλαρμονική της αυστριακής πρωτεύουσας.

    Με αυτές τις ευοίωνες προϋποθέσεις έκλεισαν πίσω μας οι θύρες της αίθουσας του Haus am Ring λίγο πριν τις 5 το απόγευμα της 4ης Οκτωβρίου και η παραδειγματική σιγή του κοινού δεν θύμιζε σε τίποτα την ταραγμένη εκλογική Ελλάδα που είχαμε εγκαταλείψει για την παράσταση στο ομφάλιο Θέατρο της λυρικής Ευρώπης. Για τον «Lohengrin» του Ρίχαρντ Βάγκνερ η Staatsoper επιστράτευσε τον Φινλανδό αρχιμουσικό Leif Segerstam, μια χαρισματική προσωπικότητα της σύγχρονης μουσικής που αντιλαμβάνεται την ιδιότητα του συνθέτη (με περί τις 230 συμφωνίες, 30 κουαρτέτα εγχόρδων και 13 κοντσέρτα για βιολί στο ενεργητικό του!) ως πρωτεύουσα έναντι εκείνης του ερμηνευτή.

    Η δισκογραφία του είναι εκτεταμένη, αγκαλιάζοντας μεταξύ άλλων πλήρεις κύκλους συμφωνιών του Σιμπέλιους, του Μάλερ και του Νίλσεν, και η τεράστια εμπειρία του έκανε τη διαφορά στην όπερα του Βάγκνερ: ήδη από το πρελούδιο της α’ πράξης ο Σέγκερσταμ εξάντλησε τις δυνατότητες πολυφωνικής ανάλυσης της παρτιτούρας, ενώ χειρίσθηκε με εμπνευσμένη αρχιτεκτονική εποπτεία τις μακρές μελωδικές αναπτύξεις των μεγάλων συνόλων του έργου.

    Αν και η σκηνογραφία του Klaus Gruenberg ακολούθησε τη σύγχρονη τάση μινιμαλισμού του εικονογραφικού στοιχείου (ο πύργος της Έλζα σαν πλαστικό σπιτάκι στο λαχανί της ελπίδας , ευχερώς μεταποιήσιμο σε εκκλησάκι για τον γάμο της β’ πράξης και με ομοιόχρωμα ζωάκια και κύκνοι γύρω του), ο σκηνοθέτης Barrie Kosky δίδαξε εξαιρετικά τους ηθοποιούς του, επιλέγοντας περιορισμένη και δραματικά εύλογη κινητικότητα για τις αργές αναπτύξεις, ενώ κίνησε με νεύρο την αυξημένη χορωδία κρατώντας την ταυτόχρονα καθηλωμένη στα καθίσματά της! Η ιδέα του για μιαν Έλζα αόμματη εμβάθυνε την απόσταση της ονειροπαρμένης νέας από την πραγματικότητα ενός ασφυκτικού φαλλοκρατικού περίγυρου.

    Με τον Peter Seiffert και την PetraMaria Schnitzer στους ρόλους του επώνυμου ιππότη και της προστατευόμενής του η βαθιά και πολυετής ερμηνευτική ωρίμανση άφηνε το στίγμα της με φευγαλέες μόνο εκπτώσεις φωνητικής επάρκειας. Ο Ζάιφερτ, με την καθαρή, γλυκιά και ευχάριστα μεταλλική φωνή του, παραμένει, χωρίς αμφιβολία, ο ωραιότερος Λόενγκριν της μετά Siegfried Jerusalem εποχής και η Σνίτσερ (σύζυγός του και στη ζωή), παρά την κάπως αδύναμη χαμηλή περιοχή, αίρεται με πάθος στις εξάρσεις του «ξανθού» ρόλου.

    Ένας νέος Τέλραμουντ για το Θέατρο, ο βαρύτονος Wolfgang Koch, χάρισε εξπρεσιονιστική δύναμη στον χαρακτήρα και συνδυάσθηκε έξοχα με την ατρόμητη Όρτρουντ της εωσφορικής Petra Lang, φωνή συμπαγή και ομοιογενή σε όλη την κλίμακα. Ο βασιλικός κήρυκας του Markus Eiche επιβεβαίωσε την ευφυία και τη μουσικότητα ενός ανερχόμενου νέου καλλιτέχνη, ενώ ο ίδιος ο βασιλιάς, ο Εσθονός μπάσος Ain Anger, σκιαγράφησε μια περσόνα περισσότερο νεανική του αναμενομένου για τον Ερρίκο που η ιστορία προσονόμασε Ορνιθοθήρα…

    • Γράφει ο Κυριάκος Π. Λουκάκος, Η ΑΥΓΗ: 11/10/2009