Archive for Ιανουαρίου 2010

Οπερα για το ρατσισμό

Ο ρατσισμός και η μισαλλοδοξία. Ο φόβος για τον ξένο δίπλα μας. Το ψέμα και η διαπλοκή. Σαν πολύ σημερινό ακούγεται το κείμενο του Μιγκέλ ντε Θερβάντες, που γράφτηκε πριν από μερικούς αιώνες.

Πριν από τρία χρόνια, το βιβλιαράκι με τον τίτλο «Η σκηνή των θαυμάτων» έπεσε στα χέρια του Γιώργου Κουρουπού και στις 9, 10 και 11 Φεβρουαρίου θα παιχθεί στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με τη μορφή όπερας δωματίου. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος σε μετάφραση τού αρμόδιου τμήματος του Ινστιτούτου Θερβάντες της Αθήνας.

«Εχει εξαιρετικά έξυπνους διαλόγους και πολύ καλή μετάφραση. Δεν είναι απλώς αθώα κωμωδία αλλά μια αλληγορία με σοβαρό υπόβαθρο. Μόνο έτσι θα μπορούσα μέσα από ένα παλιό κείμενο να μιλήσω για θέματα που μας απασχολούν σήμερα. Μαζί με την ανάπτυξη της μουσικής, είναι μια ώρα θέαμα. Πάνω από τόσο κουράζουν, λιγότερο δεν προλαβαίνεις να διηγηθείς τι συμβαίνει» λέει ο Γιώργος Κουρουπός (συνθέτης των «Δραπετών της σκακιέρας», του «Πυλάδη» και της «Οδύσσειας»).

Διακωμωδεί τη μισαλλοδοξία

Το θέμα του έργου; «Ενας περιοδεύων θίασος αποτελούμενος από έναν θεατρώνη, τη σύζυγό του και έναν μουσικό φτάνει σ’ ένα χωριό της Ισπανίας. Σκέφτονται με πονηριά να δώσουν μία παράσταση για τους προύχοντες και μία για τον υπόλοιπο λαό, ώστε να διπλασιάσουν τα κέρδη τους» λέει ο Γ. Κουρουπός.

«Για να πείσουν τους άρχοντες να τους δεχτούν τους λένε πως το έργο είναι εξαιρετικά πλούσιο σε θαύματα αλλά πρέπει να το παρακολουθήσουν μόνο «αυθεντικοί» χριστιανοί Ισπανοί. Οι άρχοντες με τη σειρά τους, για να είναι συνεπείς στο προφίλ τους, υποστηρίζουν ότι βλέπουν θαύματα, ενώ στην πραγματικότητα δεν βλέπουν απολύτως τίποτα. Ψέμα στο ψέμα, προκύπτει ένας απίστευτος εκνευρισμός με δυσάρεστα αποτελέσματα».

– Πώς έπεσε στα χέρια σας το ιντερμέδιο αυτό του Θερβάντες;

«Τον Απρίλιο του 2006 συμμετείχα σε μια εκδήλωση με την Ορχήστρα των Χρωμάτων στο Ιδρυμα Μελίνα Μερκούρη. Είχαμε καλεσμένους ισπανούς δεξιοτέχνες και οι άνθρωποι του Ινστιτούτου Θερβάντες μου χάρισαν ένα βιβλιαράκι που είχαν εκδώσει. Οταν το διάβασα, ενθουσιάστηκα. Τι κρίμα σκέφτηκα όλα αυτά τα έργα να περνούν σε δεύτερη μοίρα λόγω του «Δον Κιχώτη»».

– Οι χαρακτήρες θα μας θυμίσουν «σημερινούς ήρωες»;

«»Η σκηνή των θαυμάτων» διακωμωδεί τη μισαλλοδοξία, τον ρατσισμό, τους μικροαπατεώνες. Αρα δεν μπορεί παρά να είναι επίκαιρη. Επίσης το έργο τελειώνει με μια σύρραξη αλλά και έναν υπαινιγμό από μέρους μου: αφήνω να εννοηθεί με ηχητικούς τρόπους ότι καλό το καλαμπουράκι, αλλά αυτά που συμβαίνουν έξω από την πόρτα μας είναι εξαιρετικά σοβαρά. Στην αρχή, μάλιστα, είχα σκεφτεί να κλείσω την παράσταση με δύο τρομοκράτες, αλλά μάλλον είναι δύσκολες μέρες για να προκαλέσεις.

»Αν πάει κανείς μέχρι τον Αγιο Παντελεήμονα ή αν βγαίνοντας από το Μέγαρο δει τους γύρω δρόμους κλειστούς λόγω απειλής για βόμβα, θα καταλάβει ότι οι εποχές δεν είναι τόσο διαφορετικές πια. Εκείνοι που προκάλεσαν τους τελευταίους πολέμους στα Βαλκάνια και το Ιράκ -όπως και οι θεατρίνοι στην παράστασή μας- βασίζονται στο ίδιο πράγμα: στην αμάθεια και τον ενστικτώδη φόβο των ανθρώπων για το διαφορετικό».

– Δεν βελτιωνόμαστε με τα χρόνια;

«Ισως. Ομως θα περίμενα από τους Ελληνες να θυμούνται καλύτερα όσα εκείνοι έζησαν ως μετανάστες. Δυστυχώς δεν είναι καλή εποχή για βελτίωση, διότι αυτές τις καταστάσεις τις πυροδοτούν οι οικονομικές κρίσεις. Οσο ο Ελληνας μένει άνεργος και νομίζει ότι ο ξένος διεκδικεί δικό του μερίδιο στην εργασία κι όσο ο ξένος βλέπει ότι οι ντόπιοι είναι ευτυχείς επειδή έχουν δουλειά τόσο το έγκλημα γίνεται μια επιλογή του δυστυχή». *

* Τα σκηνικά είναι του Αντώνη Δαγκλίδη, τα κοστούμια της Κλερ Μπρέισγουελ, οι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη, η χορογραφία της Αγγελικής Στελλάτου. Τραγουδούν οι: Χ. Ανδριανός, Μ. Συγγενιώτου, Α. Κορωναίος, Χ. Γιαννακοπούλου, Ζ. Τερζάκης, Ε. Ζερβού, Τ. Χριστογιαννόπουλος, Α. Μπόγρη, Τ. Αποστόλου.

  • Της ΜΑΤΟΥΛΑΣ ΚΟΥΣΤΕΝΗ, Επτά, Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2010

ΕΘΝΙΚΗ ΛΥΡΙΚΗ ΣΚΗΝΗ: Δεν τηρεί τη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας

Τα «σπασμένα» μιας πολιτικής που ζητά από τους εργαζόμενους να σφίξουν κι άλλο το ζωνάρι, την ώρα που ενισχύει με δισεκατομμύρια το κεφάλαιο, καλούνται να πληρώσουν οι εργαζόμενοι της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ). Οπως πληροφορούμαστε, μέσα σε κλίμα εκφοβισμού και επίκλησης της οικονομικής κρίσης, η διοίκηση της ΕΛΣ «πάγωσε» χτες την αύξηση στους μισθούς των εργαζόμενων (7%), που προβλέπει η τριετής Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ), που συνυπέγραψαν η διοίκηση και τα σωματεία το 2008. Αν και η ΣΣΕ ορίζει αύξηση 7% από 1/1/2010, το ΔΣ της ΕΛΣ χτες «διέταξε» να μη συμπεριληφθεί στη μισθοδοσία η αύξηση. Ο αντιπρόεδρος του ΔΣ Αθαν. Θεοδωρόπουλος (ακόμη δεν έχει τοποθετηθεί πρόεδρος), που, όπως καταγγέλλουν εργαζόμενοι, τον τελευταίο καιρό συμπεριφέρεται αυταρχικά, επιτέθηκε φραστικά εναντίον υπαλλήλου – συνδικαλίστριας, επειδή ενημέρωσε τα σωματεία για το γεγονός. Βέβαια, το «πράσινο φως» για την παράτυπη μη τήρηση της ΣΣΕ δόθηκε από τον υπουργό Πολιτισμού πρόσφατα στη Βουλή, ο οποίος δηκτικά είχε αναφερθεί στις αυξήσεις μισθών των εργαζόμενων στην ΕΛΣ.

Οι παραπάνω ενέργειες προκάλεσαν την έντονη αντίδραση εκπροσώπων των σωματείων της ΕΛΣ, που απαίτησαν από το ΔΣ την τήρηση της ΣΣΕ. Ο αντιπρόεδρος του ΔΣ, επικαλούμενος τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα της Λυρικής – γι’ αυτά καμία ευθύνη δεν φέρουν οι εργαζόμενοι, αλλά η γαλαζοπράσινη πολιτική και οι διορισμένες διοικήσεις – ούτε λίγο ούτε πολύ είπε πως «περιμένουμε την πολιτική ηγεσία να μας πει αν θα δώσουμε το 7%». «Ξέρατε ότι υπάρχει πρόβλημα», είπε στους εκπροσώπους των σωματείων, ενώ προκλητικά συμπεριφέρθηκε στον πρόεδρο του Σωματείου Χορωδών, λέγοντάς του «τις απόψεις του ΚΚΕ φέρνεις εδώ μέσα»…

Οσον αφορά στην επιχορήγηση της ΕΛΣ, που ακόμη δεν εκταμιεύθηκε, θα είναι μειωμένη κατά 20%. Επίσης, σοβαρά προβλήματα θα προκύψουν τους επόμενους μήνες, με τη λήξη των συμβάσεων εργασίας τεχνικού και βοηθητικού προσωπικού, καθώς με το νέο νόμο τα κρατικά θέατρα δεν εξαιρούνται, πλέον, από το ΑΣΕΠ. [ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Πέμπτη 28 Γενάρη 2010]

Η όπερα με ένα… κλικ στο Διαδίκτυο

  • Τη δυνατότητα να παρακολουθούν παραστάσεις από την άνεση του σπιτιού τους έχουν πλέον οι απανταχού φίλοι του λυρικού θεάτρου

Πώς θα σας φαινόταν, άραγε, η προοπτική του να παρακολουθήσετε μια φιλόδοξη και πολυδάπανη παράσταση όπερας από την άνεση του σπιτιού σας έναντι μόλις τεσσάρων ευρώ, έστω κι αν αυτή ανεβαίνει σε απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων; Απίστευτο και όμως αληθινό! Μοναδική προϋπόθεση η δυνατότητα πρόσβασης στο Διαδίκτυο και… με ένα κλικ οι λαμπερές ντίβες και οι διάσημοι τενόροι θα εμφανιστούν στην οθόνη του υπολογιστή σας!

Πρόκειται για μια επαναστατική πρωτοβουλία στον χώρο του λυρικού θεάτρου (πριν από έναν περίπου χρόνο, η περίφημη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Βερολίνου εγκαινίασε την ψηφιακή αίθουσα συναυλιών) την οποία εν προκειμένω ανακοίνωσε η Βασιλική Οπερα της Λιέγης ευελπιστώντας να βρει γρήγορα μιμητές. Σκοπός του βελγικού θεάτρου, πέρα από τη… φυσική επέκταση των γεωγραφικών ορίων του, να απευθυνθεί στο νεανικό κοινό, στους θεατές που δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να αντιμετωπίσουν έξοδα πέραν των απολύτως αναγκαίων και γενικότερα σε όλους εκείνους οι οποίοι δεν έχουν εξοικείωση με τον χώρο της όπερας.

Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο διευθυντής της Οπερας της Λιέγης Στέφανο Ματσόνις, στο ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ΑΝSΑ, η συγκεκριμένη ριζοσπαστική καινοτομία φιλοδοξεί να ανοίξει τον δρόμο σε όλα τα θέατρα όπερας του κόσμου. Πληκτρολογώντας την ηλεκτρονική διεύθυνση http://www.operalive.org κάθε χρήστης του Διαδικτύου μπορεί πέραν αυτής καθεαυτής της παράστασης να έχει πρόσβαση στα βιογραφικά σημειώματα των καλλιτεχνών, σε πληροφορίες που αφορούν τον συνθέτη του έργου, αλλά και στο λιμπρέτο, το οποίο παρέχεται με αγγλικούς υπότιτλους. Στη διάρκεια, δε, των διαλειμμάτων προβλέπονται συνεντεύξεις με τους συντελεστές της παραγωγής αλλά και στιγμιότυπα από το κλίμα που επικρατεί στα παρασκήνια. Αναφορικά με το κόστος, ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ανάμεσα σε μια μεμονωμένη παραγωγή έναντι τεσσάρων ευρώ και σε μια συνδρομή 10 ή 15 ευρώ, η οποία προσφέρει τη δυνατότητα παρακολούθησης τριών παραγωγών. Στο πλαίσιο αυτό μπορεί κανείς να απολαύσει την παραγωγή που έχει επιλέξει είτε «ζωντανά» είτε οποιαδήποτε άλλη στιγμή αυτός θελήσει μέσα σε διάστημα πέντε ημερών. Μέχρι τούδε προβλέπονται τρεις μεταδόσεις από την Οπερα της Λιέγης: η αρχή θα γίνει στις 2 Φεβρουαρίου με το έργο του Μπελίνι « Οι Καπουλέτοι και οι Μοντέκοι», θα ακολουθήσει ο «Ριγκολέτο» του Βέρντι στις 23 Μαρτίου και, τέλος, στις 11 Μαΐου οι σπανίως παρουσιαζόμενες όπερες του Ντονιτσέτι «Ρίτα» και «Ιl Campanello di notte» (περισσότερες πληροφορίες και εκδήλωση ενδιαφέροντος στο http://www.operaliege.be/accueil/)

Το εγχείρημα της μεγάλης οθόνης
Η αλήθεια είναι ότι το «φλερτ» της όπερας με την τεχνολογία είναι κάθε άλλο παρά καινούργιο αφού σε ολόκληρη τη διάρκεια του 20ού αιώνα η προσπάθεια του λυρικού θεάτρου να προσαρμοστεί στις αντίστοιχες εξελίξεις ήταν αναγνωρίσιμη. Από το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση ως τους δίσκους βινυλίου, τις βιντεοκασέτες και τους δίσκους ακτίνας, οι μεγάλες λυρικές σκηνές έχουν κατά καιρούς καταβάλει σοβαρές προσπάθειες να εκμεταλλευτούν τις προσφερόμενες δυνατότητες προκειμένου να αυξήσουν το κοινό τους.

Καθώς έχουμε ήδη περάσει στη δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, μια ευρεία κλίμακα νέων τεχνολογιών και εργασιακών συμφωνιών έχει δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα: το ολοένα αυξανόμενο ενδιαφέρον των κινηματογραφικών σκηνοθετών για την όπερα- ο Αλεξάντρ Σοκούροφ, ο Αμπάς Κιαροστάμι, ο Εμίρ Κουστουρίτσα και ο Γούντι Αλεν αναφέρονται ενδεικτικά- και η έκρηξη των κυκλοφοριών σε DVD αποτελούν δύο σημαντικές παραμέτρους της.

Ωστόσο, όταν το 2006 η Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης εγκαινίασε την πρωτοβουλία της ζωντανής μετάδοσης ορισμένων εκ των πλέον φιλόδοξων παραγωγών της σε κινηματογράφους που διαθέτουν τις αντίστοιχες τεχνολογικές δυνατότητες στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, δεν ήταν λίγοι όσοι έθεσαν το εγχείρημα υπό αμφισβήτηση. Ο προβληματισμός συμπυκνώθηκε γύρω από μία ερώτηση: «Ποιος είναι, άραγε, αυτός ο οποίος θα πληρώσει για να δει όπερα στον κινηματογράφο;».

Η πραγματικότητα, εν τούτοις, ήρθε να διαψεύσει περίτρανα ακόμη και την πλέον αισιόδοξη φαντασία: κατά την εφετινή, τέταρτη συνεχόμενη σεζόν του εγχειρήματος, έχει προγραμματιστεί η μετάδοση εννέα συνολικά παραγωγών σε περισσότερους από 900 κινηματογράφους ανά τον κόσμο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η προ ημερών μετάδοση της πολυσυζητημένης «Κάρμεν» με πρωταγωνιστές τη λαμπερή λετονή μεσόφωνο Ελίνα Γκαράντσα και τον γάλλο, ιταλικής καταγωγής, τενόρο Ρομπέρτο Αλάνια, την οποία παρακολούθησαν περισσότεροι από 240.000 θεατές παγκοσμίως, αριθμός-ρεκόρ ως τώρα. Κι ενώ η Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης εξακολουθεί να κυριαρχεί στον χώρο των κινηματογραφικών μεταδόσεων, η πρωτοβουλία βρίσκει διαρκώς νέους μιμητές: η Σκάλα του Μιλάνου, το Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ, το Κόβεντ Γκάρντεν, το θέατρο Liceu της Βαρκελώνης είναι μερικά μόνο από τα θέατρα και διοργανώσεις που ακολουθούν στη σειρά, φιλοδοξώντας να αποτυπώσουν το δικό τους, αναγνωρίσιμο στίγμα.

ΙΣΜΑ Μ. ΤΟΥΛΑΤΟΥ |ΤΟ ΒΗΜΑ,  Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2010

Μελωδική αναδρομή

  • Οπερέτα – αφιέρωμα στον κορυφαίο συνθέτη του μουσικού θεάτρου την εποχή του Μεσοπολέμου Γιάννη Κωνσταντινίδη (Κώστα Γιαννίδη) από τη Λυρική Σκηνή

Μια μελωδική αναδρομή στη ζωή και το έργο του δημοφιλούς συνθέτη Γιάννη Κωνσταντινίδη, που με το όνομα Κώστας Γιαννίδης (αναγραμματισμός του πραγματικού ονόματός του) σφράγισε το ελληνικό μουσικό θέατρο από το 1930 έως το 1960, αποτελεί η παράσταση με τίτλο «Το μικρόβιο του έρωτα», που ανεβάζει η Εθνική Λυρική Σκηνή στο Θέατρο «Ακροπόλ» (Ιπποκράτους 9-11, 210.3643.700). Ενα εξαιρετικό μουσικοθεατρικό αφιέρωμα, με τη μορφή της οπερέτας, στον κορυφαίο συνθέτη του μουσικού θεάτρου την εποχή του Μεσοπολέμου, και στις κοσμαγάπητες επιτυχίες του, που θα παρουσιάζεται έως τις 28 του Μάρτη, καθημερινά εκτός Δευτέρας και Τρίτης.Βασικό άξονα της παράστασης αποτελεί η οπερέτα του συνθέτη «Το μικρόβιο του έρωτα», έργο με έντονα στοιχεία τζαζ, που πρωτοανέβηκε στο Βερολίνο το 1927 (την περίοδο που μαζί με τον Νίκο Σκαλκώτα ήταν μαθητές του Κουρτ Βάιλ) και παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Παράλληλα, η παράσταση παρακολουθεί την πορεία του συνθέτη από το κοσμοπολίτικο μουσικό περιβάλλον της Σμύρνης στη μουσική πρωτοπορία και στα καμπαρέ του Βερολίνου, για να καταλήξει στα μουσικά θέατρα της Αθήνας, όπου ο Γιαννίδης έγραψε τα υπέροχα τραγούδια του, που έγιναν μεγάλες επιτυχίες με τις φωνές της Σοφίας Βέμπο, της Δανάης και του Νίκου Γούναρη.

Την ιστορική, μουσική έρευνα, το κείμενο και τη διασκευή των κειμένων υπογράφει ο μουσικολόγος Λάμπρος Λιάβας, μελετητής του έργου του συνθέτη και κάτοχος του πολύτιμου αρχείου του, απ’ όπου αντλήθηκε σημαντικό μέρος της μουσικής. Τη μουσική επεξεργασία και την ενορχήστρωση έκανε ο Βασίλης Τενίδης, ενώ την απόδοση των γερμανικών στίχων της οπερέτας ο Γιάννης Ξανθούλης. Την ορχήστρα του Θεάτρου «Ακροπόλ» διευθύνουν, εκ περιτροπής, οι αρχιμουσικοί Χρύσανθος Αλισάφης, Παύλος Σεργίου, Γιώργος Αραβίδης. Η σκηνοθεσία είναι της Σοφίας Σπυράτου (υπογράφει και τη χορογραφία) και του Λάμπρου Λιάβα, ενώ τα σκηνικά – κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ. Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ. Διεύθυνση Χορωδίας: Κώστας Δρακάκης.

Στο ρόλο του Κωνσταντινίδη / Γιαννίδη εμφανίζονται οι Γιώργος Κέντρος και Νίκος Αρβανίτης. Τους υπόλοιπους ρόλους ερμηνεύουν οι: Αγγελος Παπαδημητρίου, Κώστας Ζαχαράκης, Νίνα Λοτσάρη, Ευδοκία Χατζηιωάννου, Δέσποινα Σκαρλάτου, Νίκος Στεφάνου, Δημήτρης Σιγαλός, Κωνσταντίνος Κληρονόμος, Ιωάννα Φόρτη, Ελένη Δάβου, Χάρης Ανδριανός, Μιχάλης Κατσούλης, Ελπινίκη Ζερβού, Μυρτώ Μποκολίνη, Ζαφείρης Κουτελιέρης, Κωνσταντίνος Ραφαηλίδης, Αλεξάνδρα Ματθαιουδάκη, Ζηνοβία Πουλή, Γιώργος Σώχος, Τάσος Λαζάρου.Στην αξιόλογη αυτή παράσταση, που μεταφέρει την ατμόσφαιρα της εποχής, δίνουν τον καλύτερο εαυτό τους τραγουδιστές, ηθοποιοί, η ορχήστρα, η χορωδία και το μπαλέτο του Θεάτρου «Ακροπόλ» και όλοι οι άλλοι συντελεστές. Υπέροχα τραγούδια και μουσικές, χορευτικά, χιουμοριστικά νούμερα, λυρικά ντουέτα συνθέτουν ένα θέαμα – ακρόαμα το οποίο αποδεικνύει ότι η ελληνική οπερέτα παραμένει ένα είδος που μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ψυχαγωγία και να εισπράττει τις θερμές εκδηλώσεις του κοινού. Μάλλον πρόκειται για την καλύτερη παράσταση οπερέτας που ανέβασε η Λυρική – τουλάχιστον τα τελευταία χρόνια. Και αυτό έχει σχέση όχι μόνο με την επιλογή του έργου, αλλά, κυρίως, κατά τη γνώμη μας, με το ότι η παράσταση βασίζεται σε ένα καλλιτεχνικό δυναμικό, το οποίο στον πυρήνα του έχει αποκτήσει μια σημαντική εμπειρία στο συγκεκριμένο είδος της οπερέτας κατά τη διάρκεια των περίπου δέκα τελευταίων χρόνων, που λειτουργεί η «Νέα Σκηνή» της Λυρικής (η μοναδική σκηνή οπερέτας στη χώρα μας), στο Θέατρο «Ακροπόλ».

Αξίζει να σημειωθεί ότι αυτό το έμπειρο δυναμικό (ορχήστρα, χορωδία, μπαλέτο, ηθοποιοί, τραγουδιστές), που εδώ και χρόνια αποδεικνύει την καλλιτεχνική του αξία στη σκηνή, τελεί υπό καθεστώς εργασιακής ομηρίας καθώς υποχρεώνεται να υπογράφει συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Φέτος, μάλιστα, λόγω των εκλογών και της καθυστέρησης στην έναρξη των παραστάσεων, οι συμβάσεις έχουν μικρότερη διάρκεια από τα προηγούμενα χρόνια – μόλις πέντε μηνών. Οσον αφορά στις οικονομικές απολαβές τους, είναι χαρακτηριστικό ότι ο μισθός, π.χ., ενός χορωδού με επτά ή και δέκα χρόνια δουλειάς στο ίδιο θέατρο ανέρχεται στα 740 ευρώ!

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι στα τέλη του ερχόμενου Μάη λήγει η πεντάχρονης διάρκειας σύμβαση της ΕΛΣ με τον θεατρικό επιχειρηματία για τη μίσθωση του «Ακροπόλ» και είναι ευνόητο ότι για να συνεχίσει να λειτουργεί η «Νέα Σκηνή» για τις παραστάσεις οπερέτας και παιδικής όπερας απαιτείται η ανανέωση της σύμβασης. Η λήξη της προκαλεί εύλογη ανησυχία στο καλλιτεχνικό δυναμικό για το τι μέλλει γενέσθαι. Νωπός είναι ακόμη ο απόηχος της πρόθεσης του απερχόμενου προέδρου του ΔΣ της ΕΛΣ, μεγαλοβιομήχανου Οδυσσέα Κυριακόπουλου, να κλείσει τη σκηνή της οπερέτας και γενικότερα να συρρικνώσει τη Λυρική, κάτι που βρήκε τη μαχητική αντίδραση των εργαζομένων της Λυρικής. Με πορεία διαμαρτυρίας στο ΥΠΠΟ, τον περσινό Μάρτη ανέφεραν πως η «Νέα Σκηνή» της ΕΛΣ είναι το μοναδικό θέατρο στην Ελλάδα που παρουσιάζει ελληνική οπερέτα, με μεγάλη επιτυχία, τονίζοντας μάλιστα πως το 50% των εσόδων της ΕΛΣ οφείλεται στο «Ακροπόλ» (οπερέτα και παιδικό). Υπενθυμίζουμε, επίσης, ότι τότε το ΚΚΕ, με Επίκαιρη Ερώτησή του προς τον υπουργό Πολιτισμού ρωτούσε «ποια άμεσα και συγκεκριμένα μέτρα θα πάρει για τη διασφάλιση της λειτουργίας, την αναβάθμιση και την ανάπτυξη της ελληνικής οπερέτας και συνολικά της Εθνικής Λυρικής Σκηνής». Η σημερινή ηγεσία του ΥΠΠΟ καλείται να πάρει θέση…

  • Ρουμπίνη ΣΟΥΛΗ, ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Κυριακή 10 Γενάρη 2010

Ο Δαρβίνος έχει τη δική του electro opera

  • ΟΙ HOTEL PRO FORMA ΦΕΡΝΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΔΑΝΙΑ ΤΟ «TOMORROW, ΙΝ Α YEAR»

Μια όπερα για τον Δαρβίνο; Για την ακρίβεια, για τη θεωρία του δαρβινισμού; Δεν είναι ανέκδοτο. Αν και δεν πρόκειται ακριβώς για μια τυπική, μια κλασική όπερα. Αλλά για μια electro όπερα, από μία ομάδα που ήδη αρκετοί θεωρούν τους απόλυτους διαδόχους του Ρόμπερτ Γουίλσον. Οι Δανοί «Hotel Pro Forma» και το «δαρβινικό» υπερθέαμα για την εξέλιξη των ειδών «Tomorrow, in a year», απόψε και αύριο, θα βρίσκονται στο «Παλλάς».

«Καταγόμαστε από τον Ρόμπερτ Γουίλσον, το είδος θεάτρου που αφορά τις φόρμες και τις αφηρημένες εισηγήσεις», λέει ο Ραλφ Ρίχαρντ Στρέμπεχ

«Καταγόμαστε από τον Ρόμπερτ Γουίλσον, το είδος θεάτρου που αφορά τις φόρμες και τις αφηρημένες εισηγήσεις», λέει ο Ραλφ Ρίχαρντ Στρέμπεχ

Μετά τις sold out εμφανίσεις τους στη Γενεύη και στη Δρέσδη συστήνονται στο ελληνικό κοινό με μια δουλειά-πρόκληση, που αναμειγνύει την αρχιτεκτονική με τη μουσική και τον χορό με τις εικαστικές τέχνες. Ωστόσο το «DNA» του «Tomorrow, in a year» «είναι η όπερα», επιμένουν οι δημιουργοί του και «εγκέφαλοι» των «Hotel Pro Forma» Ραλφ Ρίχαρντ Στρέμπεχ και Κίρστεν Ντέλχολμ.

Στην τελευταία φορμαλιστική υπερπαραγωγή τους συνεργάστηκαν με το σουηδικό μουσικό συγκρότημα «The Knife» και τη Γιαπωνέζα χορογράφο Χιροάκι Ουμέντα. Και μόνον η ταυτότητα των ερμηνευτών, που ως αφηγητές της παράστασης μας μιλούν για τον Δαρβίνο παρατηρώντας τον χρόνο και τη φύση, είναι ενδεικτική της γκάμας που καλύπτει σε όλα τα επίπεδα η σκηνική πρόταση των «Hotel Pro Forma». Είναι τραγουδιστές της ποπ μουσικής, της κλασικής όπερας και των παραστατικών τεχνών. Αναλόγως, και ο χορός «καλύπτει» με μια …δρασκελιά την ορχηστική τέχνη από το κλασικό μπαλέτο ώς τον σύγχρονο χορό.

Για τη δραματουργία του σκηνικού τους σύμπαντος οι σκηνοθέτες Ραλφ Ρίχαρντ Στρέμπεχ και Κίρστεν Ντέλχολμ δεν κρύβουν πως βασίστηκαν σχεδόν «κατά γράμμα» στις σκέψεις, στις εμπειρίες και στην αλληλογραφία του Δαρβίνου. Εστιάζοντας, πάντως, στο magnum opus του, την «Καταγωγή των Ειδών». Μην το λησμονούμε. Φέτος συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από τη χρονιά που ο «πατέρας» της θεωρίας της εξέλιξης εξέδωσε το βιβλίο που άλλαξε τις αντιλήψεις για τη ζωή ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Οι προθέσεις και η φιλοσοφία των «Hotel Pro Forma», στους οποίους ο 36χρονος Στρέμπεχ προσχώρησε το ’85, είναι σαφείς και συνεπείς. «Συνδυάζουμε στη σκηνή όσο το δυνατόν περισσότερα γνωστικά πεδία», τονίζουν. Και «βουτούν» άφοβα στην επιστήμη, στην αρχιτεκτονική, στη λογοτεχνία και στην τέχνη συνδυάζοντάς τες ελεύθερα. Πώς τα καταφέρνουν; Μια μικρή ιδέα μας έδωσε στην τηλεφωνική συνομιλία μας ο πολυσχιδής Στρέμπεχ.

  • Ο προσδιορισμός που δίνετε στην παράστασή σας -«Α Darwin electro opera»- δεν είναι εξαιρετικά προβοκατόρικος;

«Τι θα έπρεπε να πούμε; «Μια δαρβινική όπερα»; Τότε ο κόσμος θα περίμενε να δει ένα μιούζικαλ ή ένα μουσικοχορευτικό θέαμα με κοστούμια εποχής».

  • Αλήθεια, γιατί ο Δαρβίνος;

«Ο Δαρβίνος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους επαναστάτες της ανθρώπινης ιστορίας. Υπήρξε ευφυής και εξαιρετικά ανοιχτόμυαλος. Σκεφτόταν με έναν τρόπο σαν καλλιτέχνης. Εκανε σύνθετες αναλύσεις του κόσμου και μετά προέβαινε σε μια αναλυτική σύνθεση του κόσμου. Κάπως έτσι δεν λειτουργούν και οι τέχνες;».

  • Ετσι συνδέετε την επιστήμη με την τέχνη;

«Ναι. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν αναγνωρίζω και τις διαφορές. Ο καλλιτέχνης μπορεί να συζητήσει για τα πάντα. Η επιστήμη θέλει να κατανοήσει την πραγματικότητα και να δείξει πώς συντίθεται ο κόσμος. Είναι ένα είδος φιλοσοφίας. Η επιστήμη και η τέχνη είναι οι πιο συγκεκριμένοι και παθιασμένοι τρόποι για να μιλήσεις για τη ζωή».

  • Στην παράστασή σας για τον Δαρβίνο υπάρχει δραματουργία, αφηγείστε ένα στόρι;

«Υπάρχει ιστορία. Ολοι μας είμαστε ένα είδος ζώου που επιθυμεί να έχει μια οικογένεια, την αγάπη των άλλων και μία καριέρα. Και ανεξαιρέτως όλοι καταλήγουμε πεθαίνοντας. Αυτή είναι η ιστορία που αφηγούμαστε στο «Tomorrow, in a year»».

  • Συνδυάζετε την ιστορία της ανθρωπότητας με τη βιογραφία του Δαρβίνου;

«Ναι. Μένοντας σε 4 κομβικά σημεία της βιογραφίας του: τα ταξίδια του με το πλοίο Beagle, τον θάνατο της κόρης του, την έκδοση της «Καταγωγής των Ειδών» και την τελική απόσυρσή του από την κοινωνία».

  • Η παράστασή σας είναι ταυτόχρονα κι ένα «μάθημα» για τον δαρβινισμό;

«Οχι. Ηταν όμως ένας καλός τρόπος να κάνεις κάποιους ανθρώπους να νιώσουν την αλήθεια όσων διατύπωσε ο Δαρβίνος. Οταν ξεκίνησα το project, βρισκόμουν σε μεγάλη σύγχυση. Δεν μπορούσα να καταλάβω τι ονειρευόταν ο Δαρβίνος. Και ξαφνικά συνέλαβα τη λύση: οπτικοποίησα όσα αναζητούσα. Οπτικοποίησα τις αισθήσεις!».

  • Η μουσική σας ηχογραφήθηκε στη φύση. Στον Αμαζόνιο κ.α. Υπήρχε λόγος;

«Η μουσική είναι ατόφια δείγματα της πραγματικότητας, η καταγραφή συγκεκριμένων ήχων της. Δείγματα της πραγματικότητας είναι και οι εικόνες μας, τα βίντεο για το σπίτι του Δαρβίνου και το εργαστήριό του. Ο τρόπος που συντέθηκε η μουσική μας ήταν ενορατικός».

  • Ο τίτλος της παράστασης «Tomorrow, in a year» τι σημαίνει;

«Ο χρόνος μπορεί να είναι πολύ γρήγορος και ταυτόχρονα πολύ αργός. Κάτι που συμβαίνει σε δευτερόλεπτα μπορεί να φέρει τις αλλαγές ενός εκατομμυρίου χρόνων».

  • Οι «Hotel Pro Forma» είναι η πρώτη ομάδα που δοκίμασε αυτό τον πλουραλισμό, τη σύνθεση τόσων πολλών τεχνών, πεδίων και «κόσμων»;

«Σίγουρα είναι οι πρώτοι που το έκαναν συστηματικά. Είναι ωραίο να εφευρίσκουμε νέες φόρμες τέχνης, που αξιοποιούν όλες τις γνώσεις μας για το θέατρο, τα βίντεο και τη μουσική. Πάντα ο συνδυασμός των τεχνών σε κάνει να συλλαμβάνεις τον κόσμο καλύτερα».

  • Το γεγονός ότι αναμειγνύετε τόσες τέχνες δεν εγκυμονεί τον κίνδυνο να χαθεί το κέντρο, η σκηνική ισορροπία;

«Δεν θεωρώ ότι ο «πυρήνας» είναι σημαντικός σε μια δουλειά. Ο χώρος είναι σημαντικότερος. Αν έχεις ένα κέντρο, δεν μπορείς να κινηθείς ελεύθερα. Οπότε το κέντρο μας είναι ο χώρος. Μας δίνει αποκλειστικά ελευθερία».

  • Υπάρχει συγκεκριμένη τέχνη από το πανόραμα όσων αναμειγνύετε που έχει μια σχετική… προτεραιότητα, ένα μικρό προβάδισμα;

«Η αρχιτεκτονική. Δηλαδή, ο χώρος όπως οργανώνεται σε σχέση με το χρόνο. Σε όλες τις δουλειές μας επιδιώκω να υπάρχει η αίσθηση της ροής του χρόνου».

  • Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ, Ελευθεροτυπία, Παρασκευή 8 Ιανουαρίου 2010

Σύμπραξη για την «Ατυς». 8 – 9/1 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Ο Σεμπαστιάν Μοντί (Ατυς)  και η Στερέν Μπουλμπίν ως Σαγγαρίδα σε μια σκηνή από τη λυρική τραγωδία «Ατυς».

Με τη λυρική τραγωδία «Ατυς» του Ζαν Μπατίστ Λουλί υποδέχεται το 2010 η Μικρή Όπερα του Κόσμου, που θα συμπράξει με το μουσικό σύνολο «Αλμαζίς» στις 8 και 9 Ιανουαρίου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη).

Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Βασίλης Αναστασίου τονίζει: «Στην όπερα «Ατυς» η μουσική και ο λόγος γίνονται ένα. Βρίσκονται μεταξύ τους σε τέλεια ισορροπία.

Άλλωστε, η όπερα στην ουσία δεν είναι τίποτα άλλο παρά αναβίωση του αρχαίου ελληνικού δράματος. Και ο «Άτυς» -ένα παιχνίδι έρωτα και δύναμης- ουσιαστικά αναβιώνει συμβολικά το μύθο του Άδωνη και της Αφροδίτης».

Ο Ζαν Μπατίστ Λουλί (1632-1687) -αρχιτέκτονας του γαλλικού μπαρόκ- έγραψε το έργο αυτό στην πιο ώριμη περίοδο της έμπνευσής του, ύστερα από επιτυχημένες συνεργασίες με τον Μολιέρο και άλλους διάσημους συγγραφείς της εποχής του, έχοντας την εύνοια του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ’.

Ο δημοφιλής Λουλί, επιμένοντας σε μια νέα προσέγγιση θεατρικών και μουσικών έργων, θεμελίωσε το συνδυασμό της γαλλικής λογοτεχνίας με τη μουσική και το χορό, καταθέτοντας έργα με λογοτεχνική δομή και δραματική εξέλιξη.

Σ’ αυτή τη φιλοσοφία κινείται και ο «Άτυς», η λυρική όπερα όπου ο ομώνυμος ήρωας, ημίθεος της Φρυγίας, είναι ερωτευμένος με την όμορφη Σαγγαρίδα, η οποία όμως πρόκειται να παντρευτεί με τον Σειληνό, το βασιλιά της Φρυγίας.

Η θεά Κυβέλη που είναι ερωτευμένη με τον Άτυ, του κάνει μάγια ωθώντας τον να σκοτώσει την αγαπημένη του. Mόλις εκείνος συνειδητοποιεί τι έκανε, θέλει να αυτοκτονήσει, αλλά η Κυβέλη τον μεταμορφώνει σε πεύκο, θρηνώντας και αυτή με τη σειρά της για την αγάπη που έχασε.

H μουσική διεύθυνση είναι του Ιάκωβου Παππά, η χορογραφία του Φάνη Καφούσια, οι φωτισμοί του Βασίλη Καραργύρη και το video art του Ηλία Χατζηχριστοδούλου. Άτυς: Βαγγέλης Αγγελάκης, Σεμπαστιάν Μοντί: Αντώνης Σιγάλας, Σαγγαρίδα: Στερέν Μπουλμπίν, Ρέα Βουδούρη.

Στις 12 Ιανουαρίου, η λυρική τραγωδία θα παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Βόλου.

Η αθηναϊκή οπερέτα ξαναζεί

  • «Το μικρόβιο του έρωτα» του Κ. Γιαννίδη ανεβαίνει από την ΕΛΣ στο «Ακροπόλ»

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ. Το θέατρο «Ακροπόλ» έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια στην αθηναϊκή σκηνή, όπου αναβιώνει η μεγάλη παράδοση της οπερέτας. Και αν κρίνει κανείς από την ανταπόκριση του κοινού, η αθηναϊκή οπερέτα γνωρίζει απήχηση.

Σε όσους το όνομα του συνθέτη Κώστα Γιαννίδη (Γιάννη Κωνσταντινίδη) λέει κάτι ή πολλά, η φετινή παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (στην οποία ανήκει η σκηνή του «Ακροπόλ» της οδού Ιπποκράτους) έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Βασίζεται στην οπερέτα του Κώστα Γιαννίδη «Το μικρόβιο του έρωτα» (από την οποία δανείζεται τον τίτλο της η παραγωγή της ΕΛΣ), έργο με έντονα στοιχεία τζαζ, που ανέβηκε στο Βερολίνο το 1927 (την περίοδο που ο Κώστας Γιαννίδης μαζί με τον Νίκο Σκαλκώτα ήταν μαθητές του Κουρτ Βάιλ). Η παράσταση δένει την οπερέτα αυτή με τα αγαπημένα και πολύ γνωστά τραγούδια του συνθέτη από την κοσμοπολίτικη Σμύρνη ώς τα μουσικά θέατρα της Αθήνας, όπου ο Γιαννίδης έγραψε τις υπέροχες συνθέσεις του που έκαναν μεγάλη επιτυχία η Σοφία Βέμπο, η Δανάη και ο Νίκος Γούναρης.

Την ιστορική, μουσική έρευνα, το κείμενο και τη διασκευή των κειμένων ανέλαβε ο Λάμπρος Λιάβας. Η μουσική επεξεργασία και ενορχήστρωση είναι του Βασίλη Τενίδη. Η απόδοση των γερμανικών στίχων είναι του Γιάννη Ξανθούλη. Οι χορογραφίες είναι της Σοφίας Σπυράτου που συνυπογράφει τη σκηνοθεσία μαζί με τον Λάμπρο Λιάβα. Σκηνικά-κοστούμια Γιάννης Μετζικώφ. Την ορχήστρα διευθύνουν οι Χρύσανθος Αλισάφης, Παύλος Σεργίου και Γιώργος Αραβίδης. Σπουδαίο όλο το καστ των ερμηνευτών. Εισιτήρια από 33 ώς 18 ευρώ.