Συνθέτες που μας πρωτοδίδαξαν ελληνική όπερα

  • Λυρικά έργα Επτανησίων στο Μέγαρο
  • Του Νικου Α. Δοντα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 23/04/2010

ΑΦΙΕΡΩΜΑ. Υπάρχουν ελληνικές όπερες; Οπερες γραμμένες από Ελληνες συνθέτες ανάλογες εκείνων του Ροσίνι, του Βέρντι και του Πουτσίνι; Ούτε υποθετικό ούτε αδόκιμο ερώτημα. Τίθεται συχνά και δεν θα έπρεπε να εκπλήσσει κανέναν, αφού η ελληνική παιδεία περιλαμβάνει τον Σολωμό, τον Κάλβο, τον Παλαμά, τον Λύτρα και τον Βολανάκη, αλλά όχι τον Μάντζαρο, τον Σαμάρα και τον Καλομοίρη. Οι ποιητές και οι λογοτέχνες μας διδάσκονται, εκδίδονται και μεταφράζονται, οι ζωγράφοι μας, είναι γνωστοί και αγαπητοί. Αντίθετα, οι συνθέτες μας παραμένουν άγνωστοι, παίζονται σπανιότατα και μέχρι αυτή τη στιγμή δεν έχει εκδοθεί παρτιτούρα ούτε μιας όπερας μη ζώντος δημιουργού! Συνεπώς, κανένα έργο δεν μπορεί να προβληθεί ή να προωθηθεί εντός ή εκτός συνόρων, αφού δεν διατίθεται στο εμπόριο.

Τι κι αν ο Καλομοίρης είχε φροντίσει να μεταφράσει ο ίδιος τα ποιητικά κείμενα των έργων του σε δυο και τρεις γλώσσες, προκειμένου να διευκολύνει την κυκλοφορία τους. Κανένας φορέας δεν έκρινε ότι άξιζε τον κόπο να ασχοληθεί με αυτά και να επενδύσει στην προβολή τους. Προσπάθεια γίνεται αυτή τη στιγμή από την πολύπαθη Εθνική Λυρική Σκηνή να εκδοθεί ο καζαντζακικός «Πρωτομάστοράς» του. Θα είναι μια αρχή.

  • Η «Φρόσω»

Μέχρι όμως να συμβεί αυτό, ο Βύρων Φιδετζής -ποιος άλλος αν όχι ο επί χρόνια υπερασπιστής της ιστορικής ελληνικής μουσικής και συνάμα διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών- αναλαμβάνει να προβάλλει τα λυρικά έργα Επτανησίων συνθετών, εκείνων «που δίδαξαν στους Ελληνες τη μουσική», όπως λέει. Στο πλαίσιο των 6ων Ελληνικών Μουσικών Γιορτών που ξεκινούν απόψε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών και διαρκούν μέχρι τις 30 Απριλίου θα παρουσιαστεί σήμερα η «Φρόσω» του Διονυσίου Λαυράγκα. Η όπερα θα δοθεί σε συναυλιακή μορφή -χωρίς σκηνικά και κοστούμια- με ορισμένους από τους πιό αξιόλογους Ελληνες τραγουδιστές. Πρόκειται για καθυστερημένη παγκόσμια πρεμιέρα που τιμά έναν από τους δυναμικότερους θεμελιωτές της όπερας στην Ελλάδα.

Στα Επτάνησα οργανωμένη αστική ζωή υπήρχε ήδη από τον 18ο αιώνα. Η σχέση με τις ιταλικές πόλεις, ιδιαίτερα τη Νάπολη, ενθάρρυνε την ανάπτυξη της όπερας. Ετσι, παράλληλα με τις επισκέψεις ξένων μελοδραματικών θιάσων, Ελληνες συνθέτες σπούδαζαν σε ωδεία της Ιταλίας και δοκίμαζαν με επιτυχία τις δυνάμεις τους. Εργα όπως ο «Ντον Κρεπούσκολο» του «εθνικού» μας συνθέτη Νικολάου Χαλικιόπουλου – Μάντζαρου ή ο «Τσαρλατάνος που παρίστανε τον πρίγκιπα» του Δομένικου Παντοβά, αγαπημένου μαθητή του και εκ των ιδρυτών της Φιλαρμονικής Εταιρείας της Κέρκυρας, περιλαμβάνονται επίσης στο πρόγραμμα των Μουσικών Γιορτών.

  • Αφορμή η δισκογραφία

Διασημότερος όλων, ο Σπυρίδων Σαμάρας εκπροσωπείται από δύο έργα: τη «Μάρτυρα» σε λιμπρέτο του Λουίτζι Ιλικα, γνωστού από τη συνεργασία του με τον Πουτσίνι, και από την «Τίγκρα», της οποίας θα ακουστεί η Α΄ Πράξη σε ενορχήστρωση του Φιδετζή. Ας σημειωθεί ότι η «Μάρτυς» θα παρουσιαστεί στο Μέγαρο από μουσικές δυνάμεις των Κρατικών Σκηνών του Βούπερταλ, που στη Γερμανία διοργανώνουν ήδη από τις 18 Απριλίου φεστιβάλ αφιερωμένο στην Ελλάδα χωρίς οιαδήποτε στήριξη ή αρωγή από τη χώρα μας. Αφορμή στάθηκε η μόνη διαθέσιμη ηχογράφηση της «Μάρτυρος» που άκουσε και εκτίμησε ο φιλέλληνας καλλιτεχνικός διευθυντής τους! Το ερώτημα προκύπτει από μόνο του: μήπως στο πλαίσιο επιθετικής πολιτιστικής πολιτικής το ΥΠΠΟ αξίζει να διερευνήσει την ίδρυση κρατικού κέντρου δισκογραφίας; Το Μέγαρο Μουσικής έχει την απαραίτητη υποδομή και ούτως ή άλλως ηχογραφεί τις παραστάσεις για αρχειακούς λόγους. Λοιπόν;

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: