Archive for Ιουνίου 2010

«Το Δ.Σ. της Λυρικής είναι επικίνδυνο για το θέατρο»

  • Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΖΟΒΑΝΙ ΠΑΚΟΡ ΔΙΑΧΩΡΙΖΕΙ ΤΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ

Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Τζοβάνι Πάκορ, είναι ο μόνος που δεν έχει μιλήσει αυτή την κρίσιμη για το θέατρο περίοδο. Αν και είδε το έργο του να ακυρώνεται από τη μία μέρα στην άλλη, αποφάσισε συνειδητά να μην αντιδράσει μέχρι να δει τι μέτρα θα έπαιρνε το νέο διοικητικό συμβούλιο. Σήμερα με βεβαιότητα υποστηρίζει ότι οι «επιλογές τους είναι επικίνδυνες για το θέατρο».

«Λαϊκή όπερα» ονειρεύεται ο Νίκος Μουρκογιάννης «Το σημαντικό είναι  η εκπαίδευση καλλιτεχνών και κοινού», σχολιάζει αρνητικά ο Τζοβάνι  Πάκορ

«Λαϊκή όπερα» ονειρεύεται ο Νίκος Μουρκογιάννης «Το σημαντικό είναι η εκπαίδευση καλλιτεχνών και κοινού», σχολιάζει αρνητικά ο Τζοβάνι Πάκορ

Συγκεκριμένα τρεις αποφάσεις του νέου Δ.Σ. θεωρεί λανθασμένες και αδικαιολόγητες. Το κλείσιμο του θεάτρου «Ακροπόλ», τη ματαίωση της συμπαραγωγής της ΕΛΣ με το Ελληνικό Φεστιβάλ για μια άλλη όμως «Νόρμα» από αυτή που ανέβηκε στο Ηρώδειο και την ακύρωση της περιοδείας στο Φεστιβάλ του Βισμπάντεν στη Γερμανία.

«Το «Ακροπόλ» κοστίζει στην ΕΛΣ περίπου 250.000 ευρώ το χρόνο» εξηγεί. «Αν το ζητούμενο είναι ένα φτηνό θέατρο, τέτοιο είναι το «Ακροπόλ». Εκανα διαπραγματεύσεις με τον ιδιοκτήτη του και για τη νέα σεζόν μάς το νοίκιαζε στη μισή τιμή. Από 535.000 ευρώ στις 250.000 ευρώ το χρόνο. Φέτος, με το «Μικρόβιο της Αγάπης» του Κώστα Γιαννίδη είχαμε εισπράξεις από εισιτήρια ένα εκατομμύριο ευρώ, για την ακρίβεια 998.000. Το κόστος της παραγωγής ήταν 1.030.000 ευρώ. Και μιλάμε για εκατοντάδες παραστάσεις κάθε μέρα για όλους τους κατοίκους της Αττικής. Ηταν μια λάθος απόφαση, 100%. Και κανένας δεν με ρώτησε…»

Εχει όντως ευρύ κοινό το «Ακροπόλ», αλλά επικερδές δεν είναι. «Θέατρο χωρίς επιχορήγηση, κρατική ή ιδιωτική, δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο» απαντά. «Εκτός από την Arena di Verona, που είναι μοναδική στο είδος της». Από εκεί άλλωστε ήρθε στην Αθήνα ο 53χρονος Τζοβάνι Πάκορ πριν από δυόμισι χρόνια. Από το 2002 κατείχε τη θέση του καλλιτεχνικού συντονιστή. Ο διάσημος θεσμός για τις 50 παραστάσεις που δίνει κάθε καλοκαίρι «κόβει» κάθε μέρα κατά μέσο όρο 11.000 εισιτήρια, τα οποία αποφέρουν ημερησίως 550.000 ευρώ, ήτοι 26 εκατ. ευρώ τη θερινή σεζόν!

Αντίθετα, «σε ένα θέατρο όπως το «Ολύμπια», με 700 θέσεις, είναι αδύνατον η παραγωγή να είναι κερδοφόρα» λέει ο Τζοβάνι Πάκορ. Και ρίχνει το γάντι στους πολιτικούς. «Ενας οργανισμός, όπως η Εθνική Λυρική Σκηνή, είναι σαν την Εθνική Αμυνα. Δεν φέρνει χρήματα. Είναι εθνική περιουσία και όχι υπερβολή…»

Εντονα δυσαρεστημένος είναι και με την απόφαση του Δ.Σ. της ΕΛΣ να ακυρώσει τη συμπαραγωγή με το Ελληνικό Φεστιβάλ. «Με τον Γιώργο Λούκο καταλήξαμε από κοινού στη «Νόρμα» με σκηνοθέτη τον Γιάννη Κόκκο. Για πρώτη φορά στην ιστορία της Λυρικής το Ελληνικό Φεστιβάλ θα πλήρωνε το 50% της παραγωγής και θα αναλάμβανε και τη διαφήμισή της. Με τη «Νόρμα» που παρουσιάσαμε στο Ηρώδειο το φεστιβάλ δεν ασχολήθηκε καθόλου».

Η συμφωνία προέβλεπε και άλλο καστ. Γιατί δεν αντέδρασε ως ο καθ’ ύλην αρμόδιος καλλιτεχνικός διευθυντής; «Μου ανακοινώθηκε η απόφαση ξαφνικά τον Μάιο. Η κατάσταση ήταν κρίσιμη. Περίμενα να δω τι θ’ ακολουθήσει…» Και, σύμφωνα με τον ίδιο, ακολούθησαν χειρότερα. «Είμαι πια βέβαιος ότι οι επιλογές τους είναι επικίνδυνες για το θέατρο. Γιατί; Μειώνουμε τους εργαζόμενους, στέλνουμε σπίτι τους καλύτερους επαγγελματίες που το θέατρο έχει ανάγκη. Δεν ανανεώσαμε τη σύμβαση του Δημήτρη Τηλιακού, ενός διεθνή βαρύτονου που τραγουδάει στα μεγαλύτερα θέατρα της Ευρώπης. Αυτό είναι πολύ κακό για τη Λυρική. Με τέτοια τακτική δεν μπορούμε να τη σώσουμε. Και την ώρα που εγώ στέλνω στο σπίτι 20 άτομα, μου ζητάνε να υπογράψω νέο, υψηλότατο, συμβόλαιο για μία διοικητική υπάλληλο. Και μάλιστα πιεστικά».

Αναγνωρίζει τη σοβαρότητα των καταγγελιών του. «Αν υπογράψω αυτή τη σύμβαση, δεν θα μπορώ να μπω μέσα στο θέατρο». Αλλά και τώρα δεν περνάει καλύτερα. Υποστηρίζει ότι από την πρώτη μέρα που ήρθε το νέο Δ.Σ. δεν «πληρώνουμε τίποτα. Ούτε τα χρέη μας ούτε τους καλλιτέχνες. Χρωστάμε ακόμη στους καλλιτέχνες (ερμηνευτές, σκηνοθέτες κ.λπ.) της «Κακοφυλαγμένης κόρης», της «Αριάδνης στη Νάξο», του «Ριγκολέτο», της «Τραβιάτα», του «Γκαλά του Μπαλέτου» στο Μέγαρο και της φετινής «Μποέμ». Κάθε μέρα δέχομαι 20 τηλεφωνήματα… Και ακόμη δεν ξενοικιάσαμε τα πανάκριβα γραφεία μας…»

  • Τον περασμένο Νοέμβριο αντιμετωπίσατε μεγάλο οικονομικό πρόβλημα και μόνος σας αποφασίσατε τη ματαίωση του «Χορού των Μεταμφιεσμένων» στο Μέγαρο. Δεν έπρεπε να ληφθούν από τότε κάποια μέτρα;

«Ηταν η πρώτη φορά που θα κάναμε αληθινή συμπαραγωγή με το Μέγαρο. Μία από τις τελευταίες συναντήσεις του αείμνηστου Χρήστου Λαμπράκη ήταν μαζί μου, παρουσία του Νίκου Τσούχλου. Συναποφασίσαμε ότι τα επόμενα τρία χρόνια θα κάνουμε με το Μέγαρο συμπαραγωγές και εννοούμε αληθινές συμπαραγωγές, 50-50%. Εχω κρατήσει μάλιστα το χειρόγραφο σημείωμά του, στο οποίο έγραψε ποιες όπερες πρότεινε. Ηθελε τις «Χορό των Μεταμφιεσμένων», «Λουτσία ντι Λαμερμούρ», «Σαμψών και Δαλιδά» κ.ά. Στη Λυρική όμως μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου δεν είχαμε κάνει τίποτα. Οταν έχεις σκηνοθέτη τον Ούγκο ντε Ανα και δεν έχεις χρήματα να αγοράσεις ξύλα, υφάσματα, χρώματα, αντιλαμβάνεστε… Είχα υποχρέωση να ενημερώσω σε εύλογο χρονικό διάστημα το Μέγαρο. Σε ένα μόνο μήνα «Χορό των Μεταμφιεσμένων» δεν φτιάχνει και ο ικανότερος άνθρωπος στον κόσμο».

  • Τι είχατε σκεφτεί; Πως θα συνεχίζατε;

«Δεν υπάρχει πουθενά θέατρο με 17 εκατ. ευρώ επιχορήγηση το χρόνο. Δεν είμαστε Παρίσι, ούτε Βιέννη, αλλά με αυτά τα χρήματα δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Μόνο επαρχιακά θέατρα μπορούν να τα βγάλουν πέρα με αυτό το ποσό. Αλλά μιλάμε για την Εθνική Λυρική Σκηνή, τη μοναδική όπερα της χώρας. Αν επιλέξουμε τις φτηνές παραγωγές, ο κόσμος θα χάσει σύντομα το ενδιαφέρον του. Με 24 εκατ. ευρώ η Λυρική μπορεί να δουλέψει πολύ καλά με προαπαιτούμενο μια σωστή διοίκηση. Δεν αντέχει βέβαια παραγωγές όπως ο «Ταγχόιζερ» ή οι «Πουριτανοί» του ενός εκατομμυρίου ευρώ».

Ναι στην αξιολόγηση των καλλιτεχνών, αλλά με όρια

«Για πρώτη φορά στην ιστορία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής «έκλεισα» τρεις παραστάσεις στο Διεθνές Φεστιβάλ του Βισμπάντεν. Θα παρουσιάζαμε δύο βραδιές «Μποέμ» και την τρίτη «Αριάδνη στη Νάξο». Ηταν 100% πληρωμένη όλη η περιοδεία. Δεν κόστιζε τίποτα και ήταν εξαιρετική διαφήμιση για τη Λυρική. Την ακύρωσαν τελευταία στιγμή κι ενώ οι Γερμανοί είχαν ήδη τυπώσει προγράμματα και αφίσες. Ευτυχώς δεν μας έκαναν μήνυση. Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για την ακύρωση. Το καλό όνομα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ήταν δουλειά για μένα…».

Παρ’ όλα αυτά ο Τζοβάνι Πάκορ ετοιμάζει τον προγραμματισμό των επόμενων δύο χρόνων και το οργανόγραμμα -θα τα παραδώσει στις 25 Ιουλίου.

  • Ο νέος προγραμματισμός θα μετατρέπει την ΕΛΣ σε λαϊκή όπερα, όπως ανακοίνωσε ο νέος πρόεδρος Νίκος Μουρκογιάννης;

«Οι λαϊκές όπερες (popular operas) που πουλάνε εισιτήρια δεν ξεπερνούν τις 10. Υστερα από δύο χρόνια εξαντλούνται και θα πρέπει να ξαναρχίσουμε από την αρχή. Η «Μποέμ», που παρουσιάσαμε φέτος για τρίτη χρονιά, είχε μεν κόσμο αλλά δεν ήταν sold out. Το σημαντικότερο για μένα είναι η εκπαίδευση, τόσο των καλλιτεχνών όσο και του κοινού».

  • Μπορεί να γίνει ανταγωνιστικό ένα θέατρο 750 ατόμων που το δυναμικό του δεν έχει αξιολογηθεί ή δεν δέχεται να αξιολογηθεί;

(Δυσκολεύεται να απαντήσει). «Παντού σε όλο τον κόσμο συναντάς στα θέατρα άτομα με λιγότερες ικανότητες. Με το οργανόγραμμα θα προσπαθήσω να κάνω κάτι προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά έχετε υπόψη ότι τους αορίστου χρόνου εργαζόμενους δεν μπορώ να τους πειράξω».

  • Πόσες θέσεις προβλέπετε;

«Λίγο πάνω από 600. Αυτό πρέπει να είναι το νούμερο όταν μιλάμε για μπαλέτο, όπερα, οπερέτα, παιδικό, παραστάσεις στο Μέγαρο, Ηρώδειο… Δεν νομίζω ότι είμαστε πολλοί. Πρέπει να προετοιμαστούμε για τη μεταφορά στο καινούργιο κτίριο. Πέρυσι είχαμε φτάσει τους 835. Αυτό το νούμερο είναι πολύ μεγάλο».

  • Λένε ότι είστε καλός με τους εργαζόμενους και τα σωματεία.

«Δεν είμαι καλός. Είμαι σωστός. Καταλαβαινόμαστε μεταξύ μας με το που θα συναντηθούμε. Είμαστε σαν τα σκυλάκια. Μυρίζουμε πότε ο άλλος κάνει παιχνίδια και πότε είναι ειλικρινής».

  • Της ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΜΠΑΡΚΑ, Ελευθεροτυπία, Τρίτη 22 Ιουνίου 2010

Προτεραιότητα η μείωση του ελλείμματος Διαβεβαιώσεις προς τους εργαζόμενους της Λυρικής από τον υπουργό Πολιτισμού

  • Θετικά χαρακτήρισε τα πρώτα σημάδια για την οικονομική εξυγίανση της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ο υπουργός Πολιτισμού Παύλος Γερουλάνος, τονίζοντας την ανάγκη να καλυφθεί η μαύρη τρύπα των 10 εκατ. ευρώ που υπάρχει. Έκανε λόγο για κρίσιμη κατάσταση που χρειάζεται γενναίες αποφάσεις και διαβεβαίωσε ότι δεν τίθεται θέμα απολύσεων του μόνιμου προσωπικού της.

Απαντώντας σε σχετική επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΚΚΕ Κώστα Καζάκου, που μίλησε για καθεστώς τρομοκρατίας στην Εθνική Λυρική Σκηνή, ο κ. Γερουλάνος εξέφρασε την αντίθεση του στην επιβολή ποινών και κυρώσεων από την διοίκηση της ΕΛΣ.

Ταυτόχρονα, τόνισε ότι δεν τίθεται θέμα ποινικοποίησης της συνδικαλιστικής δράσης, για αυτό, όπως είπε, ζήτησε «να επανεξεταστούν τα μέτρα αυτά και να δούμε την υπόθεση από την αρχή».

Από την πλευρά του, ο Κώστας Καζάκος μίλησε για προβλήματα που χρονίζουν και για κατάσταση που οδηγεί στην απαξίωση της ΕΛΣ. Ακόμα χαρακτήρισε ακανόητο και απαράδεκτο να καταλογίζεται συλλογική ευθύνη για την συνδικαλιστική δράση και να επιβάλλονται ποινές με αφαίρεση τεσσάρων ημερομισθίων από τους εργαζομένους.

«Κανένας επιχειρηματίας δεν τόλμησε ποτέ να επιβάλει ποινές και να αφαιρέσει μεροκάματα εργαζομένων. Αυτό είναι απαράδεκτο καθεστώς, που θυμίζει κατοχικές συμπεριφορές και τρομοκρατεί τους εργαζόμενους στη Λυρική Σκηνή» πρόσθεσε ο κ. Καζάκος.

«Δεν συμφωνούμε με τέτοιου είδους ποινές. Ζητήσαμε από την διοίκηση να τις πάρει πίσω» σημείωσε ο υπουργός Πολιτισμού.

Ταυτόχρονα, επισήμανε την ανάγκη για καλύτερη και ορθολογικότερη δημοσιονομική διαχείριση της ΕΛΣ, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι ενώ ο προϋπολογισμός της ήταν 17 εκατ. ευρώ, χωρίς να συμπεριλαμβάνονται άλλα 4,5 εκατ. ευρώ για τους μισθούς της ορχήστρας, έφτασε να ξοδεύει 32 εκατ. το χρόνο.

«Θα μπορούσε να λειτουργήσει καλύτερα. Ειδικά σε αυτή τη δύσκολη οικονομική συγκυρία χρειάζεται περικοπή δαπανών, ώστε να καλυφθεί η μαύρη τρύπα πάνω από 10 δισ. ευρώ που χρωστά σε τράπεζες και προμηθευτές» είπε ο κ. Γερουλάνος.

Και κατέληξε τονίζοντας: «Η Λυρική Σκηνή μπήκε στο σωστό δρόμο. Συμφωνήσαμε με το υπουργείο Οικονομικών να διατεθούν τα αναγκαία ποσά, ώστε να εξασφαλιστεί η πληρωμή κάποιων προμηθευτών και να δώσουμε τη δυνατότητα να προετοιμαστεί καλύτερα για την επόμενη χρονιά. Δεν θέλω κανείς να αισθάνεται ανασφάλεια, πρέπει όμως η Εθνική Λυρική Σκηνή να συνεχίσει το έργο που έχει ξεκινήσει για την εξυγίανση της».

Μια «Νόρμα» από τα παλιά…

  • Ηχοι ζωντανοί
  • Του ΓΙΑΝΝΗ ΣΒΩΛΟΥ, Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 16 Ιουνίου 2010
  • Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών η ΕΛΣ πρόσφερε τη «Νόρμα» του Μπελίνι σε μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού, με συμμετοχή της υψιφώνου Δήμητρας Θεοδοσίου στον επώνυμο ρόλο της πρώτης διανομής (12/6/2010).

Από  τη «Νόρμα» της ΕΛΣ στο Ηρώδειο: Πολιόνε (Βαγγέλης Χατζησίμος) και Νόρμα  (Δήμητρα Θεοδοσίου) οδεύουν προς την καθαρτική πυρά (Photo: Stefanos)

Από τη «Νόρμα» της ΕΛΣ στο Ηρώδειο: Πολιόνε (Βαγγέλης Χατζησίμος) και Νόρμα (Δήμητρα Θεοδοσίου) οδεύουν προς την καθαρτική πυρά (Photo: Stefanos)

Το θέαμα υπέγραψαν δύο βετεράνοι θεατράνθρωποι, ο σκηνοθέτης/ακαδημαϊκός Σπύρος Ευαγγελάτος και ο σκηνογράφος/ενδυματολόγος Γιάννης Πάτσας, αντικαθιστώντας τον αρχικά αναγγελθέντα διεθνή σκηνοθέτη/σκηνογράφο Γιάννη Κόκκο, του οποίου η αμοιβή και οι προτάσεις κρίθηκαν απαγορευτικά δαπανηρές. Η προκύψασα παραγωγή αποδείχτηκε προβληματικά άνιση, με σκηνικό μέρος θλιβερά προσχηματικό και μουσικό που έπασχε φανερά από έλλειψη ισορροπιών στις φωνές.

Παραφράζοντας την «εξήγηση» του στίγματος της παράστασης από τον ίδιο τον Ευαγγελάτο, που μίλησε πρόσφατα στις εφημερίδες, θα λέγαμε πως επρόκειτο για μια «Νόρμα απ’ τα παλιά…» στην πιο απογοητευτική εκδοχή: προβλέψιμη και στατική, με μετωπικές χωροθετήσεις τραγουδιστών/χορωδών, στερούμενη σκηνικής δραματουργίας, ατελώς φωτισμένη, παραδομένη στην ευκολία μιας δήθεν αφαιρετικής προσέγγισης που εξοβέλισε τη δράση από το συγκεκριμένο (ψευδο)ϊστορικό πλαίσιο στο ποτέ-και-πουθενά… Ομως, όταν σκηνοθέτης και σκηνογράφος επιλέγουν να αγνοήσουν την αυθεντική ψευδοϊστορική διάσταση μιας όπερας, τότε αυτό που κανονικά αναμένει κανείς δεν είναι ασφαλώς μια άσκηση τυχαίου εικαστικού φορμαλισμού. Περιμένει ένα ανανοηματοδοτούν σχόλιο, μια οπτική/εικαστική μεταφορά υποστηρικτική της δράσης, ικανή να εισηγηθεί τα εξωμουσικά συμφραζόμενα του έργου στον σύγχρονο θεατή/ακροατή.

  • Ατολμία ή άγνοια;

Τι είδαμε; Ενα πυκνό δάσος από πανύψηλους, γυμνούς, μεταλλικούς πασσάλους, που απλώς δυσκόλευε το αδιάφορο έμπα-στάσου-έβγα της χορωδίας, και ετερόκλιτα βαριά, σκούρα ψευδομεσαιωνικά κοστούμια χορωδών/πρωταγωνιστών: πανοπλίες, μαύρα σκουφιά, ξίφη σταυροφόρων, πολυφορεμένες α λαMatrix καμπαρντίνες, βελούδινα φορέματα με μακριές εσάρπες. Τελικά, χάνοντας το αυθεντικό ιστορικό πλαίσιο/αφετηρία της ρωμαιογαλατικής αναμέτρησης καταλήξαμε να παρακολουθούμε κάτι που ελάχιστα διέφερε από έναν «Τριστάνο» ή έναν «Τροβατόρε». Τέτοιες προτάσεις υποτιμούν τη νοημοσύνη του κοινού και, εντέλει, υπονομεύουν την υπόληψη της όπερας.

Η ΕΛΣ θα μπορούσε να αντιδράσει στην κρίση με ευρηματικότητα και γενναιότητα πατώντας γκάζι για να φύγει μπροστά, συνεργαζόμενη με νέους ανθρώπους που διαθέτουν φρέσκιες ιδέες και κέφι για δουλειά. Ατυχώς η νέα διοίκηση -από ανασφάλεια, ατολμία ή άγνοια;- μας γυρίζει δεκαετίες πίσω: επιλέγει να κινηθεί λαϊκιστικά και εκ του ασφαλούς, θεωρώντας πως το ξαναζεσταμένο φαΐ θα γεμίσει τα ταμεία, επιστρέφει στη λογική ότι η όπερα είναι φωνητικές επιδείξεις από τραγουδιστές που εμφανίζονται στη σκηνή μασκαρεμένοι με κοστούμια εποχής. Ομως το ποτάμι πίσω δεν γυρνά. Και το κοινό -ακόμη και το πιο συντηρητικό κοινό της όπερας- δεν τρώει κουτόχορτο· η χλιαρή υποδοχή το επιβεβαίωσε.

Μουσικά το όλο επίσης έπασχε, με κύριο πρόβλημα τις άνισες, μεταξύ τους ασυνδύαστες επιδόσεις των τριών πρωταγωνιστών. Γενικώς τα λυρικά μέρη -σόλι ή σύνολα- υπήρξαν πιο επιτυχή από τα δραματικά. Θεοδοσίου (Νόρμα) και Χατζησίμος (Πολιόνε) είχαν ξανατραγουδήσει μαζί «Νόρμα» (ΕΛΣ, άνοιξη 1999). Δέκα χρόνια αργότερα, σ’ ένα ανοιχτό αμφιθέατρο, η αναμέτρηση αποδείχτηκε, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, λιγότερο ευνοϊκή για αμφοτέρους.

  • Χαμένη η Casta Diva

Αναμφίβολα έμπειρη λυρική τραγουδίστρια, με ωραία φωνή, άριστη τεχνική, καλαισθησία και γνώση του ύφους της μουσικής, η Θεοδοσίου δεν διαθέτει το μέγεθος φωνής που θα της επέτρεπε να αποδώσει αβίαστα στο Ηρώδειο αυτόν τον δύσκολο, δραματικό ρόλο. Στις λυρικές ενότητες ακουγόταν πολύ χαμηλόφωνα, ενώ στις δραματικές κορυφώσεις οι ψηλές νότες ηχούσαν έντονα πιεσμένες. Χαμένη στο βάθος της σκηνής, η προσευχή «Casta Diva» αναδύθηκε χλομή και δυσδιάκριτη… Παρά την ασφαλώς επαρκέστατη σε μέγεθος φωνή, ο αισθητά διευρυμένος/επιβραδυμένος παλμός της φωνής και οι πιεσμένες, ενίοτε προσεγγιστικές ψηλές νότες επίσης εμπόδισαν τον τενόρο Βαγγέλη Χατζησίμο να διαπλάσει τραγούδι όσο λυρικό και εύκαμπτο θα ήθελε. Στις απαιτητικές παραγράφους δεξιοτεχνίας αμφότεροι τραγουδούσαν με προσπάθεια και φανερά αυξημένη προσοχή, αναγκάζοντας τον αρχιμουσικό να επιβραδύνει, ανακόπτοντας την ορμή του δραματικού ειρμού.

Μόνη που διέθετε ξεκάθαρα μέγεθος φωνής, τέχνη και ακμή να αναμετρηθεί αβίαστα με τον ρόλο της στο Ηρώδειο αποδείχτηκε η Ρουμάνα υψίφωνος Τσέλια Κοστέα. Η ωραία, απολαυστικά καλοτραγουδισμένη συμμετοχή της ως Ανταλτζίζα πρόσφερε τις μοναδικές ξένοιαστα απολαυστικές στιγμές της παράστασης. Στα σύνολα, ωστόσο, προφανείς συγκρίσεις/ αντιπαραθέσεις εξέθεταν τις αδυναμίες των συμπρωταγωνιστών της. Αξιοπρεπώς, με τον συνήθη κεκτημένο στόμφο, τραγούδησε ο βαθύφωνος Δημήτρης Καβράκος (Οροβέζο), χλομή υπήρξε η παρουσία της Βικτώριας Μαϊφάτοβα (Κλοτίλντε). Καλή ήταν η απόδοση της χορωδίας. Ο αρχιμουσικός Λουκάς Καρυτινός διηύθυνε με το γνωστό σφρίγος, φροντίζοντας κατά το δυνατό να εξασφαλίζει τη σωστή δραματική θερμοκρασία. *

Απογοήτευσε η «Νόρμα»

  • Δικαιολογημένα χλιαρή και αμήχανη ήταν το Σάββατο η υποδοχή της «Νόρμας», που παρουσίασε η Εθνική Λυρική Σκηνή υπό τον αρχιμουσικό Λουκά Καρυτινό στο Ηρώδειο, τελικά στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

Οι ουκ ολίγοι επώνυμοι των θώκων, που αυτή τη φορά είχαν αγοράσει τα εισιτήριά τους, και το κοινό που είχε κατακλύσει το ρωμαϊκό ωδείο περίμεναν ανυπόμονα να ακούσουν τη διάσημη Ελληνίδα υψίφωνο Δήμητρα Θεοδοσίου στον ρόλο που σφράγισε η Κάλλας. Ωστόσο, η διανομή αποδείχτηκε καταφανώς άνιση προκαλώντας από την αρχή αντιφατικές αντιδράσεις στο ακροατήριο. Επιπλέον, τον «διεθνή» σκηνοθέτη Γιάννη Κόκκο, που κρίθηκε πολύ ακριβός, αντικατέστησε το εγχώριο δίδυμο Ευαγγελάτου – Πάτσα με μια στατική, ανέμπνευστη σκηνική πρόταση που έμοιαζε σαν φερμένη από τα παλιά. Αναλυτική κριτική στο φύλλο της Τετάρτης.

Γ.Σβ., Ελευθεροτυπία, Δευτέρα 14 Ιουνίου 2010

Με «Νόρμα» η Λυρική στο Ηρώδειο

Ο Σπ. Ευαγγελάτος σε μια στιγμή από τις πρόβες της «Νόρμα»

Πενήντα χρόνια μετά την ιστορική παράσταση στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, η άρια της «Αγνής θεάς», η Casta Diva, θα αντηχήσει ξανά, στο Ηρώδειο αυτή τη φορά, σε μια παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής που θα παρουσιάσει τη Νόρμα, την όπερα του Βιντσέντσο Μπελίνι, αυτό και το επόμενο Σαββατοκύριακο.

Φυσικά, η ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας στο κοίλο του αργολικού θεάτρου το 1960, αλλά και πολύ νωρίτερα, ήδη από το 1948 στη Φλωρεντία, δημιούργησε ένα αξεπέραστο μέτρο για δραματικές υψιφώνους, την αρχετυπική Νόρμα του 20ού αιώνα. Επρόκειτο για μια ανεπανάληπτη ερμηνεία, γι’ αυτό και «είναι λάθος αυτές οι ατελείωτες συγκρίσεις μαζί της», όπως παρατηρεί ο σκηνοθέτης της φετινής παραγωγής της ΕΛΣ, Σπύρος Ευαγγελάτος.

Τον ομώνυμο ρόλο στην παράσταση του Ηρωδείου, που παρουσιάζεται με αρκετά πετσοκομμένο τον αρχικό της προϋπολογισμό, κρατά μια σπουδαία Ελληνίδα υψίφωνος που έχει ερμηνεύσει σε πολλά λυρικά θέατρα τον απαιτητικό αυτό ρόλο, η Δήμητρα Θεοδοσίου, ενώ στις παραστάσεις της Κυριακής 13 και 19.6 στον ρόλο εναλλάσσεται η Βουλγάρα σοπράνο Ραντοστίνα Νικολάεβα. Τους υπόλοιπους ρόλους ερμηνεύουν (σε διπλή διανομή) οι Τσέλια Κοστέα, Ελένα Κασσιάν, Βαγγέλης Χατζησίμος, Καλίν Μπρατέσκου, Δημήτρης Καβράκος, Δημήτρης Κασιούμης, Βικτώρια Ντίνα – Μαϊφάτοβα, Ρόζα Πουλημένου, Νίκος Στεφάνου και Δημήτρης Σιγαλός. Στο πόντιουμ ο διευθυντής ορχήστρας Λουκάς Καρυτινός, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια της παράστασης φρόντισε ο Γιώργος Πάτσας.

«Νόρμα», μισό αιώνα μετά στο Ηρώδειο

  • Μια καθαρά ελληνική παραγωγή της Λυρικής, με την υψίφωνο Δήμητρα Θεοδοσίου στον ομώνυμο ρόλο
  • Του Σπυρου Γιανναρα, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, Tετάρτη, 9 Iουνίου 2010

ΟΠΕΡΑ. Σε συγκινησιακά φορτισμένη ατμόσφαιρα πραγματοποιήθηκε χθες το μεσημέρι στην Εθνική Λυρική Σκηνή η συνέντευξη Τύπου για την επικείμενη παρουσίαση της Νόρμας του Βιντσέντσο Μπελίνι στο Ηρώδειο, μισό αιώνα μετά τη θρυλική ερμηνεία της Μαρίας Κάλλας στην Επίδαυρο.

  • Συναισθηματική ένταση

Η συναισθηματική ένταση που επικράτησε στο πάνελ προσέδωσε έναν τραγικό τόνο στη συνέντευξη, μετατρέποντάς την, από συμβατική παρουσίαση μιας νέας μεγάλης παραγωγής, σε συλλογική δήλωση προάσπισης της Λυρικής. «Νυν υπέρ πάντων ο αγών: Η Νόρμα», δήλωσε με στόμφο ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Λυρικής Νίκος Μουρκογιάννης, μεταφέροντας όλες τις ελπίδες και τις προσδοκίες αναγέννησης της Λυρικής από τις στάχτες της στη νέα της παραγωγή. Στο ίδιο φορτισμένο κλίμα, εντείνοντας την εντύπωση της σχοινοβασίας σε τεντωμένο σχοινί, μίλησε και ο τενόρος Βαγγέλης Χατζησίμος, ο οποίος αφού υπογράμμισε ότι η Λυρική διανύει τη μεγαλύτερη κρίση των 70 χρόνων λειτουργίας της, προεξόφλησε ότι «η Νόρμα θα είναι μία από τις καλύτερες παραγωγές των τελευταίων χρόνων, επειδή το χρωστάμε στη Λυρική, το σπίτι στο οποίο μεγαλώσαμε».

Η συγκίνηση του διευθυντή ορχήστρας Λουκά Καρυτινού, που έχει επωμισθεί τη μουσική διεύθυνση της όπερας, του Σπύρου Ευαγγελάτου που επιστρατεύτηκε για να την σκηνοθετήσει, όσο και του βαθύφωνου Δημήτρη Καβράκου είχε φαινομενικά τουλάχιστον άλλη αιτία. Τη διπλή χαρά, κατ’ αρχάς για το γεγονός ότι πρόκειται για μια παραγωγή της Λυρικής με αμιγώς ελληνική διανομή υψηλής ποιότητας και κατά δεύτερον για την αγαστή συνεργασία μεταξύ φίλων που είχαν την ευκαιρία να συναντηθούν και πάλι έπειτα από καιρό. Ο Καρυτινός υπογράμμισε περήφανα ότι «έχουμε πάρα πολύ καλή ελληνική διανομή», ιδιαίτερα όσον αφορά τον πρωταγωνιστικό ρόλο της Νόρμας, την οποία θα ενσαρκώσει η υψίφωνος Δήμητρα Θεοδοσίου. «Σε αυτή την όπερα όλο το βάρος πέφτει στον κεντρικό ρόλο. Αν δεν έχεις Νόρμα δεν κάνεις τίποτα» συμπλήρωσε.

Ο Ευαγγελάτος επεσήμανε ότι η Νόρμα είναι μια όπερα μεγάλων φωνητικών απαιτήσεων, η οποία δεν μπορεί να σκηνοθετηθεί ακολουθώντας την ιστορικότητα του λιμπρέτου, «μια σκηνοθεσία με ρωμαϊκά κοστούμια στην κατεχόμενη Γαλατία θα θύμιζε σήμερα περισσότερο Αστερίξ και Οβελίξ». Γι’ αυτό και ο ίδιος αποφάσισε να αποδώσει αφαιρετικά την ιστορική περίοδο, τονίζοντας περισσότερο την «αίσθηση του παλιού κόσμου».

Ο Καβράκος τόνισε, ύστερα από μια μικρή αναδρομή στις μεγάλες διεθνείς συνεργασίες της καριέρας του με αφορμή τη Nόρμα, ότι «τη μεγαλύτερη συγκίνηση την νιώθω τώρα στη Λυρική».

Η Θεοδοσίου δήλωσε αναστατωμένη από την αναπόφευκτη σύγκριση με τη μυθική εμφάνιση της Μαρίας Κάλλας στην Επίδαυρο. Η Νόρμα θα παιχτεί στο Ηρώδειο στις 12, 13, 18 & 19 Ιουνίου.

ΕΠΙΚΑΙΡΗ ΕΡΩΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΚΕ: «Στοπ» στην ποινικοποίηση του συνδικαλισμού στη Λυρική

Η ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δράσης των εργαζομένων στην Εθνική Λυρική Σκηνή είναι το θέμα της Επίκαιρης Ερώτησης προς τον υπουργό Πολιτισμού – Τουρισμού, που κατέθεσε χτες ο βουλευτής του ΚΚΕ Κώστας Καζάκος. Γίνεται αναφορά στο Δελτίο Τύπου (1/6) του Σωματείου Χορωδών Εργαζομένων στην ΕΛΣ, που καταγγέλλει τη διοίκηση της ΕΛΣ για ποινικοποίηση της συνδικαλιστικής δράσης και τρομοκράτηση των εργαζομένων και συγκεκριμένα ότι: Επιβλήθηκαν πειθαρχικές ποινές 3 ημερομισθίων στα μέλη του σωματείου, για τη ματαίωση μιας πρόβας, με ευθύνη τρίτου, ματαίωση που χρεώθηκε στο σωματείο, και πειθαρχικές ποινές 6 ημερομισθίων στα μέλη του ΔΣ του σωματείου, επειδή διαμαρτυρήθηκαν και ματαίωσαν πρόβα, όπου συμμετείχαν 24 έκτακτοι χορωδοί, αρχικά χωρίς γραπτές συμβάσεις και κατόπιν με συμβάσεις έργου και όχι εξαρτημένης εργασίας, κατά παράβαση του νόμου.«Τα χρόνια σοβαρά προβλήματα, που το ΚΚΕ έχει φέρει προς συζήτηση στη Βουλή, εξακολουθούν να παραμένουν», τονίζεται. «Η ελλιπής χρηματοδότηση, το τεράστιο έλλειμμα, οι απλήρωτοι εργαζόμενοι, οι απολύσεις τεχνικού και βοηθητικού προσωπικού, η γενίκευση των ελαστικών σχέσεων εργασίας συνθέτουν μιαν ασφυκτική κατάσταση για τους εργαζόμενους και την ίδια τη λειτουργία της ΕΛΣ».

Ο υπουργός ερωτάται τι μέτρα θα λάβει η κυβέρνηση ώστε: «Να παρθούν πίσω οι πειθαρχικές ποινές και να σταματήσει κάθε προσπάθεια ποινικοποίησης της συνδικαλιστικής δράσης και τρομοκράτησης των εργαζομένων. Να εξασφαλιστεί η απαραίτητη χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό, να ανακληθούν οι απολύσεις και να μονιμοποιηθούν οι εργαζόμενοι προκειμένου η ΕΛΣ να συνεχίσει να λειτουργεί».

  • «Νόρμα» στο Ηρώδειο

Κι ενώ η κυβερνητική πολιτική οξύνει τα προβλήματα της Λυρικής, κάνοντας αμφίβολη και τη λειτουργία της, η διορισμένη διοίκησή της την «εξυγιαίνει» μέσω απολύσεων, μειώσεων αποδοχών και ποινών. Η μείωση του κόστους λειτουργίας της ΕΛΣ κατά 12 εκατ., όπως παραδέχτηκε ο πρόεδρος του ΔΣ, Ν. Μουρκογιάννης, χτες στο περιθώριο συνέντευξης Τύπου για τις παραστάσεις της «Νόρμα», οφείλεται κυρίως στη μη ανανέωση των συμβάσεων εργασίας εκατοντάδων εργαζόμενων. Δηλαδή, όσες περισσότερες απολύσεις, τόσο θα «εξυγιαίνεται» η Λυρική! Γι’ αυτά ο Ν. Μουρκογιάννης δε μίλησε χθες – η μέρα ήταν αφιερωμένη στη «Νόρμα», είπε. Ο ίδιος προ ημερών κάλεσε τους εργαζόμενους να γίνουν …πλασιέ εισιτηρίων για τις παραστάσεις στο Ηρώδειο, με ποσοστό κέρδους 10% (!). Μέσα σ’ αυτό το κλίμα, στις 12, 13, 18, 19/6 (9 μ.μ., Ηρώδειο), ανεβαίνει η «Νόρμα» σε σκηνοθεσία Σπύρου Ευαγγελάτου, σκηνικά Γιώργου Πάτσα και μαέστρο τον Λουκά Καρυτινό. Να σημειωθεί ότι ο σκηνοθέτης εξήρε «το υψηλό επίπεδο της Χορωδίας της ΕΛΣ». Ερμηνεύουν εναλλάξ: Δήμητρα Θεοδοσίου – Ραντοστίνα Νικολάεβα, Τσέλια Κοστέα – Ελένα Κασσιάν, Βαγγέλης Χατζησίμος – Καλίν Μπρατέσκου, Δημήτρης Καβράκος – Δημήτρης Κασιούμης, Βικτώρια Ντίνα – Μαϊφάτοβα – Ρόζα Πουλημένου, Νίκος Στεφάνου – Δημήτρης Σιγαλός. ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, Τετάρτη 9 Ιούνη 2010]